بررسی تاثیر میانگین درجه حرارت روزانه بر عملکرد پیاز طی فصل رشد در منطقه بندرعباس

پیاز (Allium cepa L.) گیاهی دو ساله متعلق به خانواده Alliaceae است و بومی نواحی جنوب غرب آسیا می باشد. پیاز نقش مهمی در تغذیه و تهیه غذاها در میان ایرانیان دارد. در محدوده وسیعی از درجه حرارت به خوبی رشد می کند. در مناطق گرمسیری به دلیل عرضه محصول در اواخر زمستان اهمیت اقتصادی فراوانی دارد. در این مناطق عموما کشت در اوایل فصل پاییز صورت می گیرد. در مراحل اولیه رشد پیاز نیاز دمایی ۲۰-۶ درجه سانتیگراد بوده و در مرحله سوخ دهی و حجیم شدن دمای بالاتر از ۲۷-۲۵ درجه مورد نیاز است. فاکتورهای آب و هوایی مانند درجه حرارت و طول روز بر مراحل نموی، سرعت رشد و طول دوره رشد و نمو این گیاه تاثیر گذار هستند. از این رو در این تحقیق همبستگی بین فاکتورهای آب و هوایی و عملکرد پیاز در شرایط اقلیمی شهرستان بندرعباس مورد بررسی قرار گرفت. داده های ۲۵ ساله مربوط به عملکرد و سطح زیرکشت محصول پیاز از مرکز آمار و فناوری اطلاعات وزارت کشاورزی و داده های هواشناسی از سازمان هواشناسی کل کشور تهیه شد. برای بررسی رابطه بین عملکرد پیاز با پارامترهای آب و هوایی در بازه زمانی مورد نظر از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. یافته های تحقیق حاضر نشان داد همبستگی بین میانگین درجه حرارت روزانه دی ماه با عملکرد پیاز مثبت و معنی دار (۰.۴۵) بود به نحوی که با افزایش میانگین درجه حرارت روزانه در دی ماه عملکرد پیاز در شهرستان بندرعباس افزایش یافت بطوریکه شرایط برای فعالیت مناسب و افزایش تولید و ذخیره بهتر مواد غذایی در فلسهای گیاه هموار می کند. همچنین نتایج مشابهی در اسفند ماه نیز مشاهده شد بطوریکه در سالهایی که درجه حرارت در اسفند ماه نسبت به سایر سالها افزایش یافته مقدار عملکرد پیاز نیز بصورت معنی دار (۰.۴۶) افزایش داشته است. در کل نتایج این مطالعه تاثیر مثبت معنی دار میانگین درجه حرارت روزانه بر رشد و در نهایت بر عملکرد سوخ در منطقه بندرعباس را نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

آب و هوا ، سوخ ، درجه حرارت ، کمینه و بیشینه