مکان یابی هوشمند اراضی کشاورزی با استفاده از مدل ارزیابی چند معیاره فازی و سیستم اطلاعات جغرافیایی

با افزایش جمعیت و نیاز روزافزون به تولید مواد غذایی، مدیریت پایدار اراضی کشاورزی به یکی از چالش های اساسی در برنامه ریزی های توسعه تبدیل شده است. تخریب منابع طبیعی، تغییر کاربری های نامناسب، و کاهش کیفیت اراضی کشاورزی بر توان تولیدی زمین اثرات منفی گذاشته و ضرورت استفاده از رویکردهای علمی و نوین در مکان یابی اراضی را نمایان ساخته است. بهره گیری از مدل های چندمعیاره فازی و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، به عنوان ابزارهای تحلیلی قدرتمند، امکان ارزیابی دقیق معیارهای محیطی، اقلیمی را فراهم می کند. این رویکرد هوشمند، تخصیص بهینه اراضی به کاربری های کشاورزی را امکان پذیر کرده و گامی موثر در راستای حفظ منابع طبیعی و تحقق توسعه پایدار کشاورزی محسوب می شود. این پژوهش با هدف مکانیابی هوشمند اراضی کشاورزی و دستیابی به توسعه پایدار، تناسب اراضی را برای فعالیت های کشاورزی بررسی کرده است. معیارهایی همچون شیب، جهت شیب، بارش، ارتفاع، فاصله از رودخانه، پوشش گیاهی، نوع خاک، فرسایش زمین و اقلیم منطقه به عنوان پارامترهای اصلی انتخاب و با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه ای (ANP) در محیط نرم افزار سوپردسیژن وزندهی گردیدند در ادامه نقشه های پارامترها در محیط نرم افزار ایدریسی فازی شدند. سپس، این داده ها در محیط GIS پهنه بندی شده و نقشه نهایی مناطق مستعد کشاورزی با استفاده از روش ترکیب خطی وزنی (WLC) تهیه شد. نتایج نشان داد که مناسب ترین مناطق برای توسعه کشاورزی در جنوب شرقی شهرستان شناسایی شدند که به دلیل شیب کمتر، خاک مناسب و فرسایش اندک، برای فعالیت های کشاورزی بسیار مطلوب هستند.

کلیدواژه ها:

مدل فازی ، تحلیل شبکه ، ترکیب خطی وزنی (WLC) ، دزفول