تحلیل زمانی و مکانی تنشهای حرارتی برای گیاه عناب در استان فارس

معرفی گونه های جدید گیاهی اقتصادی سازگار یکی از راهبردهای تولید پایدار، افزایش راندمان اکولوژیک، و حفظ منابع خاک و آب در هر منطقه است. توسعه کاشت گونه های جدید مستلزم استفاده از روشها و ابزارهای نوین سنجش خطرات اقلیمی در مقیاس منطقهای است تا بطور هوشمند محدودیتهای اقلیمی را بصورت مکانی و زمانی تعیین نماید. این تحقیق با هدف تحلیل محدودیتهای حرارتی برای کشت عناب در استان فارس با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و مدلهای رگرسیونی انجام شده است. در گام اول تحقیق، پایگاه دادههای بلندمدت هواشناسی بصورت روزانه ایجاد شد. در گام بعدی شاخصهای تنش گرما شامل دمای حداکثر روزانه، ریسک تنش گرما و ریسک تنش سرما بر اساس رفتار فنولوژیک گونه عناب در مناطق مختلف اقلیمی استان فارس مدلسازی گردید. بر اساس نتایج، شاخص شدت پایداری تنش گرما در کم تر از ۷/۳۵ درصد اراضی کم تر از دو (بدون محدودیت)، در ۵/۱۲ درصد اراضی در دامنه ۴-۲ (محدودیت کم)، در ۳/۱۴درصد اراضی در دامنه۶-۴(محدودیت متوسط)، در ۷/۱۴ درصد اراضی در دامنه ۸-۶ (زیاد)، و در ۵/۲۵ درصد اراضی از ۸ بیش تر (محدودیت شدید) است. بر اساس نتایج نقشههای ارایه شده، منطقه لار واقع در جنوب شرقی و مناطق گراش،لامرد، مهر و قسمت هایی از حاشیه غربی استان درمعرض تنش شدید گرما برای تولید محصول عناب قرار دارند، دشتهای مرتفع شمالی و مناطق معتدل مرکزی استان مانند مرودشت، ارسنجان، استهبان و شیراز در محدوده بدون تنش تا تنش ملایم. گرما قرار دارند، عامل سرما در محدوده دشتها و اراضی قابل کاشت محدودیت قابل توجهی برای تولید عناب ایجاد نمیکند. نتایج این تحقیق میزان خطر تنشهای حرارتی از لحاظ شدت و پایداری برای مراحل مختلف رشدونمو عناب شامل دوره رویشی، گلدهی و رسیدگی در مناطق اقلیمی مختلف را بصورت زمانی و مکانی مشخص نمود.

کلیدواژه ها:

فنولوژی ، خطر تنش گرما ، عناب ، سازگاری اقلیمی