بیماری های مهم فیتوپلاسمایی ایران با تاکید بر ناقلین آن ها

فیتوپلاسما ها میکروارگانیسم های شبه میکوپلاسمایی هستند که در آوند های آبکش گیاهان و روده حشرات زندگی می کنند و از طریق حشرات منتقل می شوند. فیتوپلاسما ها عمدتا توسط حشرات خانواده های Cicadelidae و Psyllidae منتقل می شوند. فیتوپلاسما ها اغلب دارای علائمی هستند که بیانگر بر هم خوردن تعادل تنظیم کننده های رشدی در گیاهان می باشند. این علائم شامل گل سبزی و برگ سانی گل ها، عقیم شدن، کاهش چیرگی راسی که منجر به تکثیر جوانه های جانبی حالت جاروک می شود، غیر طبیعی شدن فاصله میان گره ها و ایجاد حالت کوتولگی است و قرمز شدن و زرد شدن برگ ها و سبزی غیر عادی برگ ها از علائمی است که ممکن است ایجاد شود. تا به امروز ۴۱ گونه candidatus و ۳۳ گروه ریبوزومی و ۱۶۰ زیرگروه بر اساس آنالیز RFLP و یا توالی ۱۶SrRNA طبقه بندی شدند. روش های مختلفی برای شناسایی فیتوپلاسما ها وجود دارد، از جمله استفاده از روش های سرولوژیکی و مولکولی مانند PCR و RFLP. از بیماری های مهم فیتوپلاسمایی ایران جاروی جادوگر لیمو، خشکیدگی و زردی نواری نخل خرما، جاروی جادوگر بادام، جاروی جادوگر یونجه، فیلودی خیار، غنچه درشت گوجه فرنگی، فیلودی کنجد، زوال گلابی، زردی انگور،جاروک چغندرقند می توان نام برد. فیتوپلاسما های مرتبط با این بیماری ها اغلب از زیرگروه های مختلف SrII۱۶ و ۱۶SrVI هستندو ناقلان اصلی این بیماری ها زنجرک های مختلف مانند C. haematoceps و O. albicinctus می باشند. این بیماری ها اغلب باعث اختلالات رشدی، کاهش کیفیت و تغییرات ظاهری در گیاهان می شوند. همچنین گیاهان زینتی در ایران نیز از این بیماری ها آسیب می بینند و در برخی مناطق کشور گسترش یافته اند. فیتوپلاسما های گیاهان زینتی مانند همیشه بهار، گل جعفری ، شمعدانی و گل اطلسی و... در ایران گزارش شده است. به طور کلی بیشترین فیتوپلاسما های گزارش شده طبق آمار از استان فارس، اصفهان،یزد، هرمزگان است.

کلیدواژه ها:

جاروی جادوگر ، فیلودی ، زردی ، زنجرک ، پسیل