مدارا بهمثابه مبنای اخلاقشناختی گفتوگوی ادیان و مذاهب با تکیهبر سیره معارف نبوی

گفت و گوی دینی و مذهبی، و همچنین وحدت و مدارا و همزیستی میان ادیان و مذاهب، دارای مبانی و اصول مختلفی است که ازجمله آن ها می توان به اخلاق شناسی، و بدون مرزسازی اخلاقی، گفت. گفت و گوی ادیان و مذاهب و صلح مسالمت آمیز در زمین ممکن نیست، مبنای اخلاقی معتمدی را بتوان برای گفت و گوی دینی بشرکرد که مدارا و تساهل جزو آن باشد. در دنیای امروز، مدارا و تساهل غالبا مفاهیمی هستند که محصول دنیای غرب و مدرنیته است و روشنفکران دینی که با رویکرد اسلامی به این مفاهیم می نگرند، درحالی که پژوهش های علمی و تاریخی نشان می دهد که مدارا، مفهومی است اسلامی. مدارا یعنی این که با وجود تفاوت ها، انسان ها بتوانند در طول زمان و مکان، یکدیگر را تحمل کرده و تحمل عقیده و افکار مخالف را از خود نشان دهند و مهم تر از همه، این که الگوهایی از شخصیت های اسلامی برای مسلمانان وجود دارد که بیش از هر شخصیت دیگری در دنیای معاصر، شامل روح همزیستی میان بشر کاملا مشاهده می شود؛ آن را با صراحت کامل شناخته و معرفی می کردند. نحوه گفتار حضرت و نحوه برخورد ایشان با دیگران و کفار، و وفاداری نسبت به وعده ها، سیره ای را به وجود می آوردند (از جمله در عصر مدینه) بهترین الگوهایی که می توان آن را در سیره پیامبر اکرم (ص) معرفی کرد، همان الگویی است: «اشداء علی الکفار، رحماء بینهم». آن چه که از سیره پیامبر اسلام (ص) و امام علی (ع) به عنوان یک الگوی شاخص در زمینه گفت و گو، تحمل، تساهل و مدارا می توان استخراج کرد، قابلیت آن را دارد مورد توجه جهانیان قرار گیرد. نظام دینی ما نیز باید در ساختار معرفتی خود، سهمی از سیره آن حضرت بردارد و در موقعیت و مدار صحیحی قرار دهد.

کلیدواژه ها:

معارف نبوی ، گفتوگوی ادیان ، مدارای دینی ، محبت