قرآن کریم الهام بخش قواعد اصولی

علم اصول و قواعد آن نقش بسیاری در فهم قرآن و سنت و برداشت احکام شرعی از این دو منبع دارد، به گونه ای که بدون شناخت اصول و قواعد یاد شده تحقق این هدف امکان پذیر نیست، ولی در مورد خاستگاه این علم در میان عالمان فریقین اختلاف است. برخی فقیهان اهل سنت ابو حنیفه را پدید آورنده این علم دانسته اند و برخی دیگر ابداع این علم را به شافعی و یا شاگردان او نسبت داده اند. برخی فقیهان امامیه نیز امام باقر و صادق(ع) را ابداع کننده این علم و شاگردان آنان را اولین تدوین کنندگان این دانش معرفی کرده اند، ولی حق آن است که خاستگاه اولیه این علم و قواعد آن قرآن کریم است که در آیات فراوان ضمن ترغیب مخاطبان به کاربرد قواعد این دانش، برخی اصول و قواعد این علم را در آیاتی به ودیعه نهاده است و رسول خدا(ص) و اهل بیت عصمت و طهارت(ع) اولین کسانی هستند که اصول و قواعد یاد شده را از آیات قرآن استخراج کرده و آنها را جهت فهم و برداشت احکام شرعی از متون تشریع به عالم اسلامی عرضه کرده اند. در این پژوهش ضمن بیان دیدگاههای نخست و نقد آنها، دیدگاه اخیر با ارائه ادله متعدد به اثبات رسیده است و ظرفیت این کتاب الهی در اشتمال بر دانش اصول و قواعد آن تبیین و ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

«قرآن کریم« ، «علم اصول» ، «مرجعیت علمی قرآن» ، «ظرفیت قرآن»