مدل مفهومی تاب آوری ج.ا.ایران در چهارچوب پدافندغیرعامل

مقاله حاضر به ارائه یک مدل مفهومی جامع از تاب آوری در چهارچوب پدافند غیرعامل پرداخته و نقش بنیادین آن را در تامین امنیت ملی موردبررسی قرار داده است. در دنیای کنونی، کشورها با تهدیدات متعدد از جمله جنگ، تروریسم، بلایای طبیعی و حملات سایبری روبه رو هستند که زیرساخت ها و ثبات اجتماعی را به چالش می کشند. پدافند غیرعامل، به عنوان راهبردی غیرنظامی، با هدف حفظ دارایی های حیاتی و کاهش آسیب پذیری ها از طریق تقویت تاب آوری اجزاء جامعه، طراحی شده است. تاب آوری که مفهومی محوری در مدیریت بحران به شمار می رود، بر کاهش اثرات تهدیدات و تسریع فرآیند بازیابی تمرکز دارد. این پژوهش، با بهره گیری از مرور نظام مند ادبیات، مدلی جامع از تاب آوری ارائه می کند که سیستم های مختلف اجتماعی، اقتصادی، زیرساختی، زیست محیطی و نظامی را در برمی گیرد. نتایج حاکی از آن است که تاب آوری در سه حوزه پروژه، سیستم و جامعه (کلان) موردبررسی قرارگرفته و شامل ابعاد فیزیکی و مادی، شخصی، سازمانی و همکاری می شود. تاب آوری ویژگی های کلیدی از جمله آمادگی، توانایی جذب اختلال ها، بازیابی سریع، سازگاری با شرایط جدید، کسب تجربه و به کارگیری پاسخ های جمعی موثر، تاکیددارد. بر این اساس، تاب آوری نه تنها قدرت مواجهه با بحران ها را افزایش می دهد، بلکه به بهبود عملکرد و ارتقای امنیت در تمامی سیستم ها کمک می کند. مدل پیشنهادی، با ارائه بینش های کاربردی، چارچوبی علمی برای سیاست گذاران فراهم آورده و نقشه راه کاربردی برای کاهش آسیب پذیری ها و ارتقای تاب آوری و ظرفیت تطبیقی کشور در مواجهه با بحران های طبیعی و انسانی پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

پدافند غیرعامل ، مدل مفهومی تاب آوری ، امنیت ملی ، تهدیدات