تحلیل روند تغییرات بارش و دما و طبقه بندی اقلیمی با روش دمارتن و یونپ در برخی مناطق ایران

کشور ایران در کمربند نیمکره شمالی واقع شده است، که بیشتر پهنه آن را آب و هوای خشک و نیمه خشک در بر گرفته است. لذا تغییرات اقلیمی در آینده موجب وارد شدن آسیب جدی به محیط زیست، کشاورزی، منابع آب و خاک و حتی آسیب اقتصادی اجتماعی می شود. به همین دلیل بررسی وضعیت اقلیمی در دهه های گذشته و نیز طبقه بندی اقلیمی مناطق مختلف ایران امری ضروری می باشد. در این پژوهش ضمن بررسی دما، بارش و تبخیرتعرق مرجع در طی دوره آماری ۳۰ (ساله ۲۰۲۰-۱۹۹۱)، برای شهرهای گرگان، مشهد، شیراز، اهواز، کرمانشاه و ارومیه، طبقه بندی اقلیمی به دو روش دمارتن و یونپ صورت گرفت. نتایج نشان داد که بر اساس شاخص دمارتن و یونپ، نوع اقلیم شهرهای مشهد و اهواز خشک و برای شهر ارومیه نیمه خشک می باشد. همچنین شهرهای شیراز و کرمانشاه براساس شاخص دمارتن، دارای اقلیم نیمه خشک و براساس شاخص یونپ، دارای اقلیم خشک می باشند. شهر گرگان نیز براساس شاخص دمارتن دارای اقلیم مدیترانه ای و براساس شاخص یونپ دارای اقلیم نیمه خشک می باشد. کمترین میزان بارش و بیشترین میزان دمای متوسط و تبخیرتعرق مرجع از میان تمام مناطق مطالعاتی، متعلق به شهر اهواز است. طبق نتایج پژوهش حاضر، توجه بیشتر به مناطق خشک، از لحاظ وضعیت بحران آب و چالشهای کم آبی، به ویژه مدیریت آب در بخش کشاورزی بسیار حائز اهمیت می باشد. به همین منظور پیشنهاد می شود که در مناطق خشک و کم باران کشور، محصوالت کشاورزی کم آب بر کشت و برداشت گردد.

کلیدواژه ها:

تغییرات اقلیمی ، دما ، بارش ، مدیریت آب ، دمارتن ، یونپ