بررسی عناصر منطقه گرایی در طراحی کوی های مسکونی پهلوی دوم؛ مطالعه ای بر شهر تهران

معماری و شهرسازی دوران پهلوی دوم در ایران، به عنوان دوره ای از تحولات ستودردار فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی، تحت تاثیر سیاست های مدرنیزاسیون و تعامل با اندیشه های غربی، موجب تغییرات عمده ای در الگوهای طراحی متون به ویژه در شهر تهران شد. این پژوهش با هدف بررسی عناصر منطقه سرایانه در طراحی کوی های متنونی این دوره و تحلیل نحوه تلفیق آن ها با اصول معماری مدرن انجام شده است. منطقه سرایی، به عنوان رویکردی که باتاکید بر اقلیم، فرهنگ بومی و هویت محلی تمرکز دارد، در این دوره تحت الشعاع مفاهیم مدرنیزاسیون قرار گرفته است. روش تحقیق و مطالعه توصیفی-تحلیلی با رویکرد کدگذاری است و با استفاده از اسناد تاریخی، منابع تخصصی و تحلیل نمونه های موردی، عناصر کلیدی منطقه سرایانه در طراحی این کوی ها شناسایی و ارزیابی شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که طراحی کوی های متنونی پهلوی دوم، مدیون از تلاش برای ایجاد تعادل میان هویت بومی و نیازهای مدرن، دارای ویژگی هایی همچون بهره گیری از مصالح بومی، توجه به شرایط اقلیمی و پاسخ گویی به نیازهای اجتماعی و فرهنگی ساکنان بوده است. در عین حال، عناصر مدرن به مانند الگوهای شهرنشینی، بلوک های متنونی چندواحدی و تکیوی تنوع پذیر جدید ساخت نیز به صورت گسترده در این دوره به کار گرفته شده اند. این ترکیب، نمایانگر تعامل پویای معماران با اصول منطقه سرایانه و مدرن بوده و نیز، چالش هایی را در حفظ هویت محلی ایجاد کرده است. این پژوهش، ضمن ارائه بررسی جامع از معماری کوی های متنونی پهلوی دوم در تهران، به اهمیت بهره گیری از اصول منطقه سرایانه در طراحی معاصر و ارائه راهنمایی هایی برای تقویت این اصول در مواجهه با الزامات مدرن اشاره دارد. یافته های این مطالعه می تواند به عنوان الگویی برای طراحی متن در شهرهای ایران و بهره گیری همزمان از هویت بومی و الزامات مدرن مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

دوران پهلوی دوم ، طراحی متن ، شهر تهران ، منطقه سرایانه ، کوی های متنونی