واکاوی طراحی مسکن روستایی منطبق با گونه شناسی بومی

معماری بومی هر منطقه متاثر از طبیعت و انسان است. آنچه معماری مناطق ایران را از هم متمایز می کند نه تنها اجزای تشکیل دهنده ی گونه، بلکه منطق استقرار و آرایش فضایی اجرا است که بسته به شرایط اقلیمی، فرهنگی، نیازهای معیشتی، ویژگی های محیطی و شیوه سکونت تغییر می نماید. تالش در جهت شناخت معماری روستایی، ضمن حفاظت از سرمایه های ملی به حفظ هویت و اصالت معماری بومی و احیای مسکن روستایی کمک شایانی می کند، بنابراین ورود به بحث گونه شناسی مسکن هر منطقه مستلزم شناخت بستر، مکان و بافت روستایی آن منطقه است. روستاهای مورد بررسی در آموزش درس روستا ۱ و ۲، حسب اقلیم و جغرافیای خاص با شرایط منحصر به فرد انتخاب گردیده است. این مقاله با بررسی و مطالعه نمونه های مسکن بومی روستایی در سه مقیاس کالن (بافت روستا)، میانه (مسکن بومی) و مقیاس خرد (جزئیات اجرایی) و با روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و برداشت میدانی صورت پذیرفته است که منتج به تبیین سه دسته بندی در قالب توده و فضا (فضای باز و نیمه باز و بسته) در مقیاس میانه و چگونگی دریافت تابش آفتاب و تاثیر عناصر معماری بومی من جمله فضای نیمه باز ایوان، با تحلیل مقیاس خرد شده است، لذا این تحقیق در پی پاسخ به شکل گیری مسکن بومی منطبق با شاخص های موثر اقلیمی است. در پایان پژوهش، مدل گونه شناسی نشان داده است که طراحی همخوان با عوامل اقلیمی و زیستی به خلق مسکن انعطاف پذیر و پایدار منجر خواهد شد، به طوری که نیازهای مختلف کاربران را در هر بازه زمانی، تا حد ممکن برطرف می نماید و شناخت این گونه ها می توان منجر به احیای مسکن بومی روستایی در آتی باشد.

کلیدواژه ها:

معماری روستایی ، مسکن روستایی ، الگوی بومی ، معماری بومی ، مدل گونه شناسی ، معماری پایدار