نقش سواد عاطفی در بهبود مهارت های ارتباطی و حل تعارض در کودکان دبستانی

دوره دبستان، مرحله ای حیاتی در رشد و تکامل کودکان است که طی آن، پایه های اساسی مهارت های اجتماعی و عاطفی شکل می گیرد. در میان این مهارت ها، توانایی برقراری ارتباط موثر و حل سازنده تعارضات نقشی کلیدی در سازگاری اجتماعی، روابط سالم با همسالان و موفقیت کلی کودک در محیط مدرسه و فراتر از آن ایفا می کند. سواد عاطفی، به عنوان توانایی درک، تشخیص، بیان و مدیریت هیجانات خود و دیگران، به عنوان یک عامل زیربنایی قدرتمند برای توسعه این مهارت های حیاتی شناخته شده است. این مقاله مروری با هدف بررسی نظام مند و تحلیلی نقش سواد عاطفی در بهبود مهارت های ارتباطی و توانایی حل تعارض در کودکان دبستانی تدوین گردیده است. در این راستا، ضمن تعریف و تبیین مولفه های اصلی سواد عاطفی متناسب با دوره رشدی کودکان دبستانی، ارتباط نظری و عملی آن با مهارت های ارتباطی (اعم از کلامی و غیرکلامی) و راهبردهای حل تعارض (مانند مذاکره، همکاری و مدیریت خشم) مورد کاوش قرار می گیرد. شواهد پژوهشی نشان می دهند که کودکانی که از سطوح بالاتری از سواد عاطفی برخوردارند، در ابراز نیازها و احساسات خود به شیوه ای واضح و محترمانه، درک دیدگاه و احساسات دیگران (همدلی)، گوش دادن فعال و مدیریت سازنده اختلافات و ناکامی ها، توانمندتر عمل می کنند. این مقاله همچنین به بررسی کاربردهای عملی این یافته ها در قالب برنامه های آموزشی و مداخلات مدرسه محور و خانواده محور با هدف تقویت سواد عاطفی کودکان دبستانی می پردازد و بر اهمیت ایجاد محیط های یادگیری حمایتگر که در آن تمرین و تقویت این مهارت ها تشویق می شود، تاکید می ورزد. نتیجه گیری می شود که سرمایه گذاری بر روی پرورش سواد عاطفی در سال های ابتدایی تحصیل، گامی اساسی در جهت ارتقای صلاحیت های اجتماعی کودکان، کاهش رفتارهای پرخاشگرانه و بهبود کیفیت تعاملات در محیط مدرسه است.

کلیدواژه ها:

سواد عاطفی ، مهارت های ارتباطی ، حل تعارض ، کودکان دبستانی ، دوره ابتدایی ، هوش عاطفی.