اثرات کشندگی و زیر کشندگی حشره کش های تیوسیکلام هیدروژن اکسالات و اسپیرومسیفن روی پراسنجه های جدول زندگی Encarsia formosa (Hym.: Aphelinidae)

زنبور پارازیتوئید داخلی Encarsia formosa Gahan (Hymenoptera: Aphelinidae) یکی از پارازیتوئیدهای موثر سفیدبالک گلخانه Trialeurodes vaporarium (Westwood) در ایران می باشد. در این پژوهش، اثرات غلظت زیر کشنده (LC۲۵) دو حشره کش تیوسیکلام هیدروژن اکسالات و اسپیرومسیفن بر پراسنجه های جدول زندگی و رشد جمعیت E. formosa در شرایط آزمایشگاهی مورد ارزیابی قرار گرفت. زیست سنجی به روش فرو بردن برگ های لوبیا حاوی پوره های سن سوم سفیدبالک گلخانه پارازیته شده توسط زنبور پارازیتوئید در غلظت زیر کشنده حشره کش ها صورت گرفت. داد ه های حاصل از جدول زندگی، بر اساس تئوری جدول زندگی دو جنسی سن-مرحله رشدی تجزیه شدند. نتایج نشان داد کوتاه ترین دوره پیش از بلوغ و کمترین میزان زنده مانی در نسل F۱ زنبور انکارسیا که در معرض اسپیرومسیفن قرار داشتند، ثبت شد. نتایج نشان داد که هر دو حشره کش تیوسیکلام هیدروژن اکسالات و اسپیرومسیفن باعث کاهش طول عمر حشرات کامل، میزان باروری و طول دوره باروری نسبت به شاهد شدند. علاوه بر این، استفاده از غلظت زیرکشنده حشره کش اسپیرومسیفن اثر منفی بر پراسنجه های رشد جمعیتی (R۰، r و λ) داشت، ولی تیوسیکلام هیدروژن اکسالات اثر جانبی بر پراسنجه های مورد نظر زنبور پارازیتوئید نداشت. بنابراین، نتایج این پژوهش نشان داد که حشره کش تیوسیکلام هیدروژن اکسالات اثر سوء کمتری در مقایسه با حشره کش اسپیرومسیفن روی زنبور انکارسیا دارد که زیست پایه بودن حشره کش تیوسیکلام هیدروژن اکسالات می تواند دلیل بر این مهم باشد. با توجه به طیف اثر وسیع تیوسیکلام هیدروون اکسالات، بهتر است آزمایشات تکمیلی مبنی بر اثرات سوئ آن روی سایر دشمنان طبیعی سفیدبالک گلخانه ای در شرایط گلخانه مورد ارزیابی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

زنبور پارازیتوئید ، Encarsia Formosa ، تیوسیکلام هیدروژن اکسالات ، اسپیرومسیفن ، پراسنجه های جدول زندگی