سرعت انتشار امواج در نمونه های سنگ کربنات یکی ازمخازن هیدروکربنی جنوب ایران

در این پژوهش اثر پارامترهای مختلف بر روی سرعت انتشار امواج الاستیک (تراکمی و برشی) ونتایج اعمال نظریه های گاسمن ،بیوت و وایلی برروی داده های آزمایشگاهی برای هشت نمونه سنگ کربنات یکی از مخازن هیدروکربنی جنوب ایران بررسی شده است. اندازه گیری های آزمایشگاهی بر روی کلیه نمونه ها در حالت خشک و اشباع انجام شده است. فشار سیال درون حفره های اشباع از نفت سفید، برابر MPa ۵ ومقادیر فشار موثر از MPa  ۵ تا  MPa ۶۰ انتخاب شده است . بسامد مرکزی برای موج P برابر MHz ۱ و برای موج  SبرابرMHz ۶/. بوده و تمام اندازه گیری ها در دمای اتاق انجام گرفته است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که سرعت انتشار امواج تراکمی در اثر اشباع افزایش می یابد ولی سرعت امواج برشی درسنگ های اشباع از سیال، تغییرات ناچیزی را نسبت به همان سنگ ها در حالت خشک نشان می دهد. افزایش فشار موثر در هر دو حالت خشک و اشباع باعث افزایش سرعت   می شود، اما آهنگ افزایش سرعت امواج تراکمی بیشتر است. با افزایش تخلخل نمونه ها، سرعت ها کاهش و با افزایش چگالی نمونه ها سرعت ها افزایش می یابند. با به کارگیری نظریه های گاسمن و بیوت مشاهده شد که این نظریه ها همخوانی بسیار خوبی با داده های آزمایشگاهی دارند. انحراف پیش بینی شده در نظریه گاسمن از داده های آزمایشگاهی بین ۳%- تا ۱%+  است. پاشش بیوت برای سرعت امواج تراکمی کمتر از ۳/. درصد و برای سرعت امواج برشی کمتراز۵/. درصد است. همچنین مشاهده شد که معادله میانگین زمانی وایلی همخوانی خوبی با داده های آزمایشگاهی ندارد.

کلیدواژه ها:

سرعت امواج تراکمی و برشی ، سنگ کربنات ، مخزن هیدروکربن ، نظریه های گاسمن و بیوت