بازی های فکری-فلسفی فبک؛ چیستی، ویژگی ها و کارکردها

ضرورت ورود بازی ها به محتواهای آموزشی در مدارس، اخیرا روشن شده است. قابلیت هایی در بازی ها شناخته شده که می تواند موجب تسهیل آموزش و ترغیب دانش آموزان به مشارکت در فعالیت های آموزشی شود. برنامه فلسفه برای کودکان یکی از برنامه های پیشرو در این زمینه است که تلاش می ­کند محتواهای آموزشی را در راستای آموزش وپرورش مهارت های مختلف لازم برای زندگی حاضر و نیز رشد دانش ­آموزان به لحاظ نگرش و هویت و معنای زندگی به کار برد. بازی های مدنظر این برنامه تفاوتی اساسی با سایر بازی های سرگرم­کننده یا ورزشی دارد. در این مقاله تلاش شد ویژگی این بازی­ ها و نیز کارکرد مهارتی آنها شناسایی شود و برای شناسایی این ویژگی­ ها دو گام برداشته شده است. در گام اول استخراج ویژگی ­ها با روش بررسی استقرایی بازی­های ارائه شده توسط بنیان گذاران فبک صورت گرفته است. در گام دوم که تحت عنوان «بازی های مدنظر فبک» ارائه می شود، با روش تحلیل مفهومی و محتوایی به استخراج بایدها و نبایدهای فبک (نقش و هدف از بازی­ های فلسفی در فبک) برای بازی­های فلسفی پرداخته شده است. نهایتا با مقایسه و تلفیق ویژگی هایی حاصل از دو طریق پنج ویژگی استخراج شد که بازی ­های فکری - فلسفی را از بازی­ های معمولی جدا می ­کند. این بازی ­ها علاوه بر اینکه باید تناسب روان شناختی و ویژگی بازیایی داشته باشند، باید مهارت­ های سه­ گانه شامل مهارت های منطقی، هیجانی و اجتماعی و سه نوع تفکر خلاق، مراقبتی و انتقادی را تقویت کرده و شرایط کندوکاو فلسفی را مهیا کنند.

کلیدواژه ها:

بازی ، فلسفه برای کودکان و نوجوانان ، بازی های فکری-فلسفی ، غنای فلسفی ، غنای بازیایی ، تناسب روان شناختی