تجزیه به مولفه های اصلی برخی از ژنوتیپ های ذرت با استفاده از صفات اگرومورفولوژیک تحت شرایط بدون تنش و تنش کادمیوم

تنش کادمیوم به عنوان یکی از مهم ترین تنش های غیرزیستی، بر رشد و عملکرد ذرت تاثیر منفی دارد. در این مطالعه، تنوع و ارتباط بین عملکرد و ویژگی های مختلف اگرومورفولوژیک در ۹۵ ژنوتیپ ذرت در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط بدون تنش و تنش کادمیوم به صورت گلدانی در فضای باز ایستگاه تحقیقات کشاورزی جیرفت در دو سال زراعی بررسی شد. در شرایط تنش، محلول کلرید کادمیوم با غلظت ۳۰ میلی گرم در لیتر در دو مرحله از رشد گیاه (در مرحله شش برگی و ظهور اولین گل های نر) اعمال شد. نتایج نشان داد که در هر دو شرایط، بین عملکرد دانه با تعداد دانه در بلال اصلی، وزن هزار دانه، تعداد دانه در ردیف و وزن چوب بلال همبستگی مثبت و معنی داری وجود داشت. در تجزیه به مولفه های اصلی، نه و هشت مولفه اصلی اول در هر دو شرایط بدون تنش و تنش شناسایی شدند که به ترتیب ۲۶/۷۹ و ۴۲/۷۶ درصد از تنوع کل ژنوتیپ ها را توجیه کردند. در هر دو شرایط، مولفه اول به عنوان مولفه فنولوژی معرفی شد، در حالی که مولفه های دوم و سوم به عنوان مولفه عملکرد و اجزای عملکرد و مولفه ابعادی و تیپ بوته معرفی شدند. مطالعه حاضر نشان داد که صفات عملکرد، اجزای عملکرد و ویژگی های فنولوژیک، شاخص های کلیدی برای نشان دادن تنوع و تمایز بین ژنوتیپ های مختلف ذرت تحت تنش کادمیوم هستند. این تنوع می تواند در برنامه های به نژادی ذرت برای افزایش تحمل به تنش کادمیوم و دست یابی به سایر اهداف اصلاحی مانند زودرسی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تجزیه به مولفه های اصلی ، ذرت ، صفات آگرومورفولوژیک ، فلز سنگین کادمیوم ، همبستگی