نقش فناوری های هوش مصنوعی در افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان

تحول دیجیتال، چشم انداز آموزش و پرورش را دگرگون ساخته و فناوری های نوظهور، به ویژه هوش مصنوعی (AI)، پتانسیل بی سابقه ای برای بازتعریف تجارب یادگیری ارائه می دهند. یکی از چالش های دیرینه نظام های آموزشی، حفظ و تقویت انگیزه و مشارکت فعال دانش آموزان در فرآیند یادگیری است. افت انگیزه و مشارکت می تواند منجر به کاهش پیشرفت تحصیلی و افزایش نرخ ترک تحصیل شود. هوش مصنوعی با قابلیت های منحصر به فرد خود در تحلیل داده های یادگیری، شخصی سازی محتوا و ارائه بازخوردهای هوشمند، راهکارهای نوینی برای مقابله با این چالش ها ارائه می دهد. این مقاله مروری، با هدف بررسی جامع نقش فناوری های هوش مصنوعی در افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان، به تحلیل و سنتز پژوهش های موجود در این حوزه می پردازد. در این راستا، ابتدا مفاهیم کلیدی هوش مصنوعی در آموزش، انگیزه تحصیلی و مشارکت دانش آموزی تشریح می شوند. سپس، کاربردهای عملیاتی هوش مصنوعی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر این دو سازه روانشناختی تاثیر می گذارند، مورد بحث قرار می گیرند. این کاربردها شامل یادگیری شخصی سازی شده و تطبیقی، سیستم های تدریس هوشمند، ابزارهای ارزیابی و بازخورد هوشمند، آموزش مبتنی بر بازی با هوش مصنوعی، ربات های آموزشی و دستیاران مجازی، و استفاده از تحلیل های یادگیری برای پیش بینی و مداخله به هنگام است. در این بررسی نشان داده می شود که چگونه هوش مصنوعی می تواند از طریق افزایش احساس شایستگی، خودمختاری، ارتباط و جذابیت محتوای آموزشی، به تقویت انگیزه درونی و بیرونی دانش آموزان کمک کند و چگونه با فراهم آوردن تجارب یادگیری فعال، تعاملی و چالش برانگیز، سطوح مختلف مشارکت (رفتاری، شناختی و عاطفی) را ارتقا بخشد. در نهایت، ضمن تاکید بر پتانسیل های امیدوارکننده هوش مصنوعی، به چالش ها و ملاحظات اخلاقی پیش رو، از جمله عدالت، حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی و لزوم آموزش معلمان، پرداخته می شود و پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی و پیاده سازی موثر این فناوری ها در محیط های آموزشی ارائه می گردد. این مرور با هدف ارائه دیدگاهی جامع برای پژوهشگران، سیاست گذاران و دست اندرکاران تعلیم و تربیت تدوین شده است تا بتوانند از ظرفیت های هوش مصنوعی به بهترین نحو در جهت بهبود فرآیندهای یاددهی-یادگیری و ارتقای انگیزه و مشارکت دانش آموزان بهره مند شوند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، انگیزه تحصیلی ، مشارکت دانش آموزی ، فناوری آموزشی ، یادگیری شخصی سازی شده