واکاوی و تحلیل مشروعیت ایرانی-مغولی خاندان تیموری در اندیشه تاریخ نگارانه تاج السلمانی

مشروعیت ­ایرانی-مغولی خاندان تیموری تنها جابه جایی حاکمان نبود؛ بلکه نوعی جهت­ گیری کامل در خود داشت. ازجمله پیامدهای فوری این رویداد، احیای حس هویت ایرانی در گستره جغرافیایی مستقل آن بود، باوجود وسعت و تنوع سرزمینی، این امر همچنین عظمت امپراتوری های گذشته ایران را بازتاب می داد. این تحول نه تنها به فاتحان جدید فرصتی داد تا هویت خود را با آن بشناسند و خود را با آن همساز کنند؛ بلکه بستری برای ایرانیان فراهم کرد تا در مواجهه با فتوحات تیموریان، خودآگاهی و هویت خود را تقویت کنند. ازاین­رو، حفظ و تحکیم سلطنت، مقابله با بحران ها و مشکلات ناشی از تزلزل قدرت و فائق آمدن بر برخی از چالش ­های مشروعیتی، دغدغه اصلی تیموریان محسوب می­ شد. پژوهش حاضر با طرح این پرسش که معیارهای مشروعیت خاندان تیموری در اندیشه تاریخ­ نگارانه تاج­السلمانی چه بوده است؟ و با استفاده از روش تحلیل محتوا، به این نتیجه رسیده است که تاریخ ­نگاری دودمانی دوره تیموری به شدت با قدرت حاکم در ارتباط بوده و تحت تاثیر آن شکل گرفته است. در جامعه عصر تیموری، نیاز شدید امیرزادگان تیموری به کسب مشروعیت، جریان تاریخ­ نگاری این دوره را تا حدودی از سایر دوره­ های تاریخی متمایز کرده است. در این فضای سیاسی و اجتماعی، اصلی ­ترین و محوری ­ترین انگیزه تاج ­السلمانی ، اعطای حق مشروعیت و جانشینی به شاهرخ و نوادگانش بر پایه اعتقاد به حقوق الهی حاکمان و قداست حکومت در نزد ایرانیان بوده است که همواره یکی از عوامل مشروعیت ­بخشی به حکومت شمرده می شد.

کلیدواژه ها:

مشروعیت ایرانی- مغولی ، خاندان تیموری ، اندیشه تاریخ نگارانه ، تاج السلمانی