نقد دیدگاه منکران مشروعیت علم دینی از منظر قرآن (با رویکرد پاسخ به شبهات)

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 224

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JPHT-21-4_003

تاریخ نمایه سازی: 27 فروردین 1404

چکیده مقاله:

از پیش فرض های اصلی در موضوع علم دینی و اسلامی سازی علوم مشروعیت و جواز تاسیس است که بر پایه آن مطلوبیت و سپس ضرورت مستدل می شود. بنابراین تلاش در جهت اثبات آن اهمیت دارد. در این عرصه برخی از روشنفکران مسلمان، مبتنی بر دلایلی، علم دینی را مشروع و جایز نمی دانند. این مقاله به روش کتابخانه ای بر اساس آموزه های قرآنی و با رویکرد تحلیلی انتقادی به بررسی دیدگاه منکران مشروعیت علم دینی و به صورت ویژه اسلامی سازی علوم در قالب پاسخ به شبهات پرداخته است. شبهات مستخرج از دیدگاه منکران در محورهای علمی و عقلانی نبودن علم دینی، ایدئولوژیک سازی علوم و وابسته بودن آن به حاکمیت، پیچیده بودن شرایط امروزی و کاستی مبانی دینی، متروک شدن اسلامی سازی علوم، تقدس علوم منتسب به اسلام و انسداد باب نقد و ناکارآمد شدن آن، وجود اختلافات گسترده میان صاحب نظران و حیرت در زمینه اسلامی سازی علوم، لغویت علوم انسانی اسلامی یا عدم اقبال به آن، دخالت ناروا در علوم تجربی و ابهام در نحوه تاثیر آموزه های وحیانی بر علوم تجربی بشری قابل دسته بندی است که در این مقاله بر مبنای آموزه های قرآنی و استدلال عقلایی بدان ها پاسخ داده شد. نتیجه آنکه تاسیس علم دینی امری مشروع و مجاز است و عدم فهم صحیح از آن، فرایند تحقق، و کاستی ها یا کوتاهی های صورت گرفته در این زمینه موجب تشکیک در جواز و مشروعیت اصل آن نمی شود.

نویسندگان

محمدعلی اسدی نسب

گروه قرآن پژوهی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران

فریده پیشوایی

سطح چهار رشته تفسیر تطبیقی، پژوهشگر جامعه الزهرا(س)، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم. مترجم: محمدرضا آدینهوند لرستانی (۱۳۷۷). تهران: اسوه ...
  • اسدی نسب، محمدعلی (۱۴۰۱). مبانی قرآن شناختی علم دینی؛ با ...
  • جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۱). نسبت دین و دنیا. قم: اس‍راء. ...
  • (۱۳۸۹). شریعت در آینه معرفت. قم: اسراء ...
  • چیتیک، ویلیام (۱۳۸۰). تئولوژی و توسعه. مترجم: سید محمد آوینی. ...
  • حسنی، سید حمیدرضا و همکاران (۱۳۹۳). مجموعه مقالات علم دینی؛ ...
  • حیدری، محمدفواد (۱۳۹۷). مروری انتقادی بر آرای موافق و مخالف ...
  • خامنه ای، سید علی (۲۲/۰۲/۱۳۹۷). بیانات در دیدار شرکت کنندگان ...
  • ربانی گلپایگانی، علی (۱۲۹۷). نقد ادله ناممکنانگاری علم دینی، مجله ...
  • رجبی، محمود (۱۳۹۰). امکان علم دینی. معرفت فرهنگی اجتماعی، ش ...
  • رشاد، علی اکبر (۱۳/۱۲/۱۳۹۶). پرسش هایی درباره امکان و امتناع ...
  • سروش، عبدالکریم (۱۳۷۳). قصه ارباب معرفت. تهران: موسسه فرهنگی صراط. ...
  • (۱۳۸۵). اسلام و علوم اجتماعی؛ نقدی بر دینی کردن علم. ...
  • (۱۳۹۲). سنت و سکولاریسم. تهران: موسسه فرهنگی صراط ...
  • سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت: https://bayanbox.ir/viewشریفی، احمدحسین (۱۳۹۳). مبانی علوم ...
  • شه گلی، احمد (۱۳۹۹). ارزیابی ادله انکار علم دینی بر ...
  • صدر، محمدباقر (بی تا). فلسفتنا. چ ۱۲. بیروت: دارالتعارف للمطبوعات ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۵۴). المیزان فی تفسیر القرآن. تهران: دار ...
  • (۱۳۶۴). اصول فلسفه و روش رئالیسم. تهران: صدرا. ...
  • (۱۳۸۸). بررسی های اسلامی. قم: بوستان کتاب ...
  • عبدالکریم، خلیل (۱۹۹۵). الاسلام بین الدوله الدینیه و الدوله المدنیه. ...
  • عشماوی، محمدسعید (۱۹۹۶). الاسلام السیاسی. بی جا: مدبولی الصغیر ...
  • علی تبار، رمضان (۱۴۰۲). خاستگاه و مبادی شبهات علم دینی. ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۹۴). رابطه علم و دین از دیدگاه ...
  • ملکیان، مصطفی (۱۳۸۵). مدرنیته و ایران. آیین، ش ۴. ...
  • (۱۳۸۷). راهی به رهایی، جستارهایی در باب عقلانیت و معنویت. ...
  • نور علی زاده، فرشته (۱۳۹۶). نقدی بر رویکردهای امکان و ...
  • هادوی تهرانی، مهدی (۱۳۷۷). ولایت فقیه. تهران: نشر پژوهشگاه فرهنگ ...
  • (۱۳۸۵). مبانی کلامی اجتهاد. قم: موسسه فرهنگی خانه خرد ...
  • یوسفی، احمدعلی (۱۳۹۵). نظام اقتصاد مقاومتی، الگویی الهام بخش از ...
  • Quran. Translation by Mohammad-Reza AdinehVand (۱۹۹۸). Tehran: Loristani Osveh. (in ...
  • Chitick, W. (۲۰۰۱). Theology and Development. Translated by Seyed Mohammad ...
  • (۲۰۰۶). The Theological Foundations of Ijtihad. Qom: Khaneh Khord Institute. ...
  • (۲۰۱۰). Sharia in the Mirror of Knowledge. Qom: Esra’a. (in ...
  • Malkian, M. (۲۰۰۶). Modernity and Iran. Monthly Journal of Aeen, ...
  • (۲۰۰۸). The Path to Liberation, Essays on Rationality and Spirituality. ...
  • Misbah Yazdi, M.T. (۲۰۱۵). The Relationship Between Science and Religion ...
  • Noor-Ali-Zadeh, F. (۲۰۱۷). A Critique of the Approaches to the ...
  • Rajaei, M. (۲۰۱۱). The Possibility of Religious Science. Journal of ...
  • Rashad, A.A. (۱۲/۱۳/۲۰۱۸). Questions About the Possibility and Impossibility of ...
  • Sadr, M.B. (n.d.). Our Philosophy. ۱۲th Edition. Beirut: Dar al-Tau’iaf ...
  • Shaghli, A. (۲۰۲۰). Evaluating the Arguments Against Religious Science Based ...
  • Sharifi, A.H. (۲۰۱۴). Foundations of Islamic Humanities. Tehran: Aftabe Tose’e. ...
  • Soroush, A. (۱۹۹۴). The Story of the Masters of Knowledge. ...
  • (۲۰۰۶). Islam and Social Sciences; A Critique of the Secularization ...
  • (۲۰۱۳). Tradition and Secularism. Tehran: Siraat Cultural Institute. (in Persian)Tabatabai, ...
  • (۱۹۸۵). Principles of Philosophy and Method of Realism. Tehran: Sadra. ...
  • (۲۰۰۹). Islamic Studies. Qom: Bustan Kitab. (in Persian) (in Persian) ...
  • The Iranian Islamic Model of Progress Document: https://bayanbox.ir/view(in Persian) ...
  • Yousefi, A.A. (۲۰۱۶). Resistance Economy System: An Inspirational Model from ...
  • نمایش کامل مراجع