تاثیر مدیریت تلفیقی تغذیه گیاهی بر برخی صفات کمی گندم دیم در شرایط مزرعه-ای

مدیریت بهینه حاصلخیزی خاک، یکی از عوامل مهم بهبود تولید کمی و کیفی گندم دیم محسوب می­گردد. این پروژه تحقیقی-ترویجی به منظور ترویج یافته های تحقیقاتی مذکور در دیم­زارهای استان آذربایجان غربی در سال زراعی ۰۱-۱۴۰۰ به مدت یک سال اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل ۱) استفاده از مایه تلقیح قارچ های میکوریزا به صورت بذر مال قبل از کشت + برگ پاشی گلایسین بتائین (توصیه یافته تحقیقاتی) و ۲) شاهد (عرف زارع: مصرف کود بر مبنای نقطه نظرات کشاورز) بودند. مایه تلقیح قارچ های اندومیکوریزا شامل ترکیبی از سه گونه Funneliformis mosseae ،  Rhizaphagus irregularis و Claroideoglomus etunicatum به میزان دو درصد (دو کیلوگرم مایه تلقیح به ازای صدکیلوگرم بذر)  و برگ پاشی گلایسین بتائین با غلظت ۱۰۰ میلی مولار (معادل ۱۱/۷۱ گرم در لیتر)  در مراحل تولید اولین گره ساقه (کد ۳۱ زادوکس) و مرحله نمو آبستنی (کد ۴۹ زادوکس) بود. نتایج حاصله در استان آذربایجان غربی نشان داد که در تیمار توصیه یافته تحقیقاتی، عملکرد دانه به میزان ۳۵۵ کیلوگرم در هکتار نسبت به شاهد افزایش یافت (P≤۰.۰۵). صفات شاخص برداشت، تعداد خوشه در مترمربع و وزن هزار دانه نیز در این تیمار نسبت به شاهد به ترتیب به میزان ۵/۱۳ درصد، ۱۸/۱۰ درصد و ۱۱/۴۴ درصد افزایش یافتند (P≤۰.۰۵). در تیمار توصیه یافته تحقیقاتی، جذب عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم، منیزیم و روی نیز نسبت به تیمار شاهد به طور معنی­داری افزایش یافتند (P≤۰.۰۵). به طورکلی، چنین نتیجه­گیری می­شود که کاربرد مایه تلقیح قارچ های میکوریزا به همراه محلول پاشی شاخسارای گلایسین بتائین می تواند به عنوان یک راهکار مناسب برای افزایش عملکرد دانه و بهبود کیفیت محصول گندم تحت شرایط مشابه این آزمایش در نظر گرفته شود.

کلیدواژه ها:

تغذیه بهینه ، تنش خشکی ، عملکرد محصول ، رقم باران