بررسی تطبیقی دیدگاه اصولیون امامیه و اهل سنت در مورد ادراک عقل در تشخیص حسن و قبح افعال

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 211

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JFIQH-4-8_007

تاریخ نمایه سازی: 26 فروردین 1404

چکیده مقاله:

اکثریت اصولیون امامیه بر اساس ادله اربعه، حسن و قبح عقلی را پذیرفتند و تعداد اندکی از آنها مانند مرحوم مظفر و محقق اصفهانی، حسن و قبح ذاتی و عقلی را قبول ندارند و حقیقت حسن و قبح در افعال را تطابق آراء عقلا می دانند. طبق نظر اصولیون اهل سنت مانند اهل حدیث، حسن و قبح عقلی قابل پذیرش نیست و بر اساس نظر ابن تیمیه حسن و قبح افعال گاهی از عقل و گاهی از شرع و گاهی از هر دو فهمیده می شود. اکثریت اهل سنت نظر ابن تیمیه را قبول دارند. مقاله حاضر که به صورت تطبیقی است، به این نتیجه رسیده که طبق دیدگاه اصولیون امامیه، پذیرفتن حسن و قبح افعال به صورت عقلی و فطری دارای آثاری است؛ مانند اینکه با اعانت عقل، عدل الهی و حسن عدالت و استنباط احکام شرعی اثبات می شود و سعادت انسان در گرو به کارگیری عقل، در عبادت و بندگی خداوند است؛ این در حالیست که اهل سنت حسن و قبح عقلی را منکر شدند؛ زیرا آنها حسن و قبح را  تحت تاثیر تقلید و تلقین می دانند که آثار آن در فقدان تشخیص حسن عدل و قبح ظلم و مشکلاتی در استخراج برخی از احکام شرعی و عدم عبودیت پروردگار ظاهر می شود.

نویسندگان

سمیرا میرزایی

دانشجوی دکتری رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم،قم، ایران

محمد علی راغبی

دانشیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریماسدی کوه باد، هرمز (۱۴۰۰)، «واکاوی تاثیر و نقش ...
  • اصفهانی، محمدحسین (۱۴۱۴ق)،نهایه الدرایه فی شرح الکفایه، قم: موسسه آل ...
  • ابن تیمیه، احمد بن عبد الحلیم (۱۴۲۶ق)، بیان تلبیس الجهمیه ...
  • (۱۴۲۱ق)، التدمریه. چ۳، ریاض: مکتبه العبیکان ...
  • آخوند خراسانی، محمدکاظم (۱۴۰۷ق)، فوائد الاصول، تصحیح: سیدمهدی شمس الدین، ...
  • ایجی، میرسید شریف (۱۳۲۵)، شرح المواقف، چ۱، قم: الشریف الرضی ...
  • بحرانی، ابن میثم (۱۴۰۶ق)، قواعد المرام فی علم الکلام، چ۲، ...
  • تفتازانی، سعید بن مسعود (۱۴۰۹ق)، شرح المقاصد، قم: الشریف الرضی ...
  • جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۹)، صورت و سیرت انسان در قرآن،تفسیر ...
  • جناتی، محمدابراهیم (۱۳۷۰)، منابع اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، تهران: ...
  • جوینی، عبدالملک (۱۳۶۹ق)، الارشاد الی قواطع الادله فی اصول الاعتقاد، ...
  • حلی، حسن بن یوسف (۱۳۸۳)، کشف المراد، چ۱، قم: نور ...
  • حکیم،محمد سعید (۱۴۲۸ق)، الکافی فی اصول الفقه، بیروت: دار الهلال ...
  • _____________ (۱۴۱۴)، المحکم فی اصول الفقه، قم:موسسه المنار ...
  • خمینی، روح الله (۱۳۸۵)، المکاسب المحرمه، تهران: موسسه تنظیم و ...
  • _________ (۱۴۰۰)، دانشنامه امام خمینی، تهران: موسسه تنظیم و نشر ...
  • خویی، ابوالقاسم (۱۴۱۰)، محاضرات فی اصول الفقه، قم: صدر ...
  • ربانی گلپایگانی، علی (۱۳۹۳)، «تلازم حکم عقل و شرع»، فصلنامه ...
  • رحمانی، عبدالوهاب (۱۳۹۰)، «حسن و قبح عقلی از منظر فلسفه ...
  • سبحانی، جعفر (۱۴۱۵ق)، الرسائل الاربع (قواعد اصولیه و فقهیه)، قم:موسسه ...
  • سبزواری، ملاهادی (۱۳۷۲)، شرح الاسماء او شرح دعاء الجوشن الکبیر، ...
  • طوسی، نصیر الدین (۱۴۰۵ق)، تلخیص المحصل، چ۲، بیروت: دار الاضواء ...
  • عباس زاده، محمد (۱۴۰۰)، «جستاری بر حسن و قبح عقلی ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۳۸۵)، الکافی، چ۲، تهران: قائم آل ...
  • لاهیجی، عبدالرزاق (۱۳۷۲)، گوهر مراد، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد ...
  • مجلسی، محمد باقر (۱۳۸۲)، بحار الانوار، چ۴، تهران: کتابفروشی اسلامیه ...
  • مشکینی، علی (۱۳۷۱)، اصطلاحات اصول، چ۵، قم: الهادی ...
  • مطهری، مرتضی (۱۳۹۲)، فلسفه اخلاق، چ۴۳، تهران: صدرا. ...
  • (۱۳۹۰)، مجموعه آثار، تهران: صدرا ...
  • مظفر، محمدرضا (۱۳۸۳)، اصول الفقه، بیروت: دار الفکر ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴)، تفسیر نمونه، تهران: دار الکتاب اسلامیه ...
  • ____________ (۱۴۱۶)، انوار الاصول، قم: انتشارات نسل جوان ...
  • موسوی بجنوردی، محمد (۱۳۷۹)، علم اصول، تهران:موسسه تنظیم و نشر ...
  • نوبخت، ابو اسحاق ابراهیم (۱۴۱۳ق)، الیاقوت فی علم الکلام، قم: ...
  • نمایش کامل مراجع