بررسی تطبیقی اثبات رهن در اعیان مضمونه (فقه مذاهب و حقوق ایران)

معامله رهنی یکی از شایع ترین معاملاتی است که در همه سطوح معاملاتی جامعه انجام می گیرد. گرفتن رهن در ازای عین، تردیدی نیست؛ اما اینکه در ازای عین مضمونه گرفتن رهن، جایز است یا نه، مورد اختلاف و چالش است، عده ای از فقها و حقوق دانان قائل به جواز و در نقطه مقابل عده ای آن را نپذیرفته اند. قانون مدنی ایران نیز صراحتی راجع به این موضوع ندارد. از این رو بررسی جواز و عدم جواز آن تا رسیدن به نتیجه مطلوب، مطابق موازین فقهی و نیازهای روز بازار، امری ضروری است. یافته های تحقیق حاضر که بر اساس روش توصیفی-تحلیلی سامان یافته است، نشانگر آن است که توثیق اعیان مضمونه با مانعی مواجه نیست. رویکرد پژوهش حاضر مبتنی بر اصل صحت، فراهم نمودن فضای تضمین و اطمینان خاطر برای طلبکاران، تمسک به قواعد عام اولیه و ثانویه مانند ضرورت و حاجت مسلمین و اعتباری بودن عقد رهن است که می تواند به اعتباربخشی و صحت قراردادهای رهن اعیان مضمونه کمک موثری کند؛ همچنان که سبب تضمین و اطمینان برای طلبکاران و کاهش ریسک و خطر در مبادلات تجاری اشخاص حقیقی و حقوقی خواهد گردید.

کلیدواژه ها:

رهن نسبت به عین ، اعیان مضمونه ، استیفای دین ، ضرورت ، اصل صحت