بررسی تاثیر الگوی کشت روی تغییرات تراز آب زیرزمینی در بخشی از آبخوان دشت مشهد - چناران

تراز آب زیرزمینی یکی از مهم ترین پارامترهای تاثیرگذار روی آبدهی قنوات، جلوگیری از فرونشست زمین و تغذیه رودخانه های دائمی است. مدل سازی اعمال سناریوهای مدیریتی روی این پارامتر می تواند ابزاری مناسب برای مدیران در برنامه ریزی دقیق و بهره برداری بهینه و منطبق بر پایداری آبخوان باشد. لذا هدف از این پژوهش بررسی تاثیر اجرای الگوی کشت روی تغییرات تراز آب زیرزمینی با استفاده از مدل GMS در بخشی از آبخوان دشت مشهد - چناران است. برای این منظور از مدل Modflow در بسته نرم افزاری GMS استفاده شد و لایه چاه های مشاهده ای، لایه مقادیر برداشت، لایه تغذیه آبخوان،لایه مرز آبخوان، لایه سنگ کف آبخوان برای مدل تهیه گردید و به عنوان پوشش به مدل معرفی شد. سپس مدل واسنجی و ارزیابی گردید و مقادیر تراز آب زیرزمینی شبیه سازی شد. پس از شبیه سازی تراز آب زیرزمینی سناریو مدیریتی کاهش شش درصد آب مصرفی که در برنامه الگوی کشت به آن اشاره شده است به مدل GMS وارد شد و میزان تاثیر آن روی تراز آب زیرزمینی برآورد شد. نتایج نشان داد مدل GMS توانایی خوبی برای شبیه سازی تراز آب زیرزمینی در محدوده های موردمطالعه دارد و مقدار MAE و RMSE به ترتیب ۷۴۶/۰ و ۸۸/۰ برای حالت پایدار و در حالت ناپایدار به ترتیب ۴/۱ و ۲/۲ به دست آمد. همچنین نتایج نشان داد کاهش شش درصدی آب مصرفی در بخش کشاورزی روی تراز پیزومترها به طور متوسط حدود ۵ تا ۱۵ سانتیمتر بوده است و باعث بالا آمدن تراز آب زیرزمینی در محدوده های موردمطالعه شده است.

کلیدواژه ها:

آبخوان مشهد &ndash ، چناران ، مدل GMS ، تراز آب زیرزمینی ، پیزومتر