تاثیر عوامل فردی - اجتماعی بر مدیریت و حکمرانی منابع آب زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت همدان-بهار)

مدیریت منابع آب زیرزمینی یک شرط لازم و حیاتی برای دستیابی به حکمرانی منابع آب می باشد. اگرچه اصول حکمرانی در زمینه های مختلف توسعه یافته است، اما دسترسی به آنها برای حکمرانی منابع آب تاکنون مورد کوتاهی و بی توجهی قرار گرفته است. مدیریت آب های زیرزمینی چالشی است که تحت تاثیر ابعاد مختلف فردی، اجتماعی، محیطزیستی و... قرار می گیرد. این مطالعه به بررسی ابعاد فردی و اجتماعی بر مدیریت و حکمرانی منابع آب زیرزمینی در دشت همدان-بهار می پردازد. برای این منظور از شاخص های دانش و آگاهی، نگرش، سرمایه اجتماعی و مدیریت منابع آب بر حکمرانی منابع آب سازمان توسعه و همکاری های اقتصادی (OECD) استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل ۲۵۴ نفر از کشاورزان دشت همدان- بهار  بودند. روش جمع آوری داده ها با استفاده از روش میدانی و ابزار پرسشنامه انجام پذیرفت و داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و Smart PLS.۳ تجزیه و تحلیل شدند. نتیجه برازش مدل کلی براساس معیار GOF عدد ۶۵/۰ بهدست آمد که نشان از برازش بسیارعالی و قابل قبول مدل می باشد. همچنین نتایج حاصل از آماره آزمون t و ضرایب مسیر (β) نشان داد سازه های سرمایه اجتماعی، دانش و آگاهی و نگرش از طریق میانجی گری مدیریت منابع آب، به ترتیب با مقادیر ۶۴/۰، ۱۶/۰و ۱۲/۰ بیشترین و قویترین تاثیر را بر حکمرانی منابع آب زیرزمینی دشت همدان – بهار دارند. بنابراین، با توجه و تقویت سرمایه اجتماعی افراد و جوامع محلی از طریق ارتقاء مهارت های اجتماعی، توانمندی های سازمانی، توانمندسازی مشارکتی و افزایش آگاهی جامعه درباره مسائل آب و روش های مدیریت، می توان به ایجاد یک چرخه حکمرانی مناسب و موثر دست یافت.

کلیدواژه ها:

دانش ، نگرش ، سرمایه اجتماعی ، مدیریت منابع آب ، حکمرانی پایدار