تاثیر سطوح مختلف فسفر و محلول پاشی روی بر ویژگی های رشد، میزان روغن و فاکتورهای بیوشیمیایی گیاه دارویی عدس الملک (Securigera securidaca)

در این پژوهش به منظور بررسی تاثیر سطوح مختلف فسفر و محلول­پاشی روی بر ویژگی­های رشد، میزان روغن و فاکتور­های بیوشیمیایی گیاه دارویی عدس­الملک (Securigera securidaca)، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل چهار سطح فسفر (صفر، ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ کیلوگرم در هکتار) و سه سطح محلول­پاشی روی در دوره گل دهی (بدون محلول­پاشی به عنوان شاهد، محلول­پاشی با غلظت چهار گرم در لیتر: دو هفته یک بار و هفته­ای یک بار) بودند. مهم ترین شاخصه­های رشد و عملکرد شامل تعداد ساقه، طول ساقه، تعداد غلاف در بوته، تعداد بذر در هر غلاف، طول غلاف و عملکرد بذر اندازه­گیری شد. همچنین مهم ترین ویژگی­های بیوشیمیایی عصاره بذر (فلاون و فلاونول، فلاونوئید کل، ترکیبات فنلی کل، میزان تانن و فعالیت آنتی­اکسیدانی)، درصد روغن و عملکرد روغن بذر نیز مورد سنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد که کاربرد فسفر به تنهایی در افزایش تعداد ساقه، طول ساقه اصلی، عملکرد بذر، عملکرد روغن، میزان فلاونوئیدها و فعالیت آنتی­اکسیدانی بذر عدس الملک موثرتر از کاربرد تلفیقی فسفر و روی بود. کاربرد ۵۰ کیلوگرم فسفر و محلول­پاشی دو هفته یک بار موجب افزایش تعداد ساقه، طول ساقه اصلی، تعداد غلاف در هر بوته، عملکرد بذر، میزان ترکیبات فنلی و عملکرد روغن شد، درحالی که کاربرد ۱۰۰ کیلوگرم فسفر بدون کاربرد روی، در افزایش میزان فلاونوئیدها و فعالیت آنتی­اکسیدانی موثرتر بود. بااین حال کاربرد روی در افزایش ترکیبات فنلی، میزان تانن­، درصد روغن و عملکرد بذر موثر بود. به­طور کلی، با توجه به شرایط موجود در این تحقیق، علی رغم تفاوت­هایی که در صفات اندازه­گیری شده در پاسخ به مقادیر فسفر و روی دیده شد، غلظت ۵۰ کیلوگرم فسفر و محلول­پاشی دو هفته یک بار روی، در بیشتر صفات نتایج رضایت بخشی نسبت به سایر تیمارها داشت.

کلیدواژه ها:

بن تلخه ، ترکیبات فنلی ، بذر ، فعالیت آنتی اکسیدانی ، فلاونوئیدها