نقدی بر سنت علمی جونپوری درکتاب جامع بهادرخانی

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 206

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JSRU-17-48_018

تاریخ نمایه سازی: 22 فروردین 1404

چکیده مقاله:

قرن هفدهم تا نوزدهم در هندوستان، موج گسترده ای برای ترجمه و بازنویسی و جمع آوری متون فارسی و عربی دانشمندان دوره اسلامی آغاز شده بود. جامع بهادرخانی، نوشته غلامحسین جونپوری، بعنوان یکی از دایره المعارف های آموزشی شبه قاره در قرن نوزدهم، در حوزه حساب و هندسه و نورشناسی و نجوم، شمایی از نوع نگاه علمی حاکم بر مدارس علمی شبه قاره را به ما می دهد. با وجود آنکه در این سه قرن مذکور، استعمار بریتانیای کبیر بر تمام نهادهای علمی و آموزشی هندوستان احاطه داشته، اما آثاری همچون جامع بهادرخانی که بیشتر تحت تاثیر متون و سنت علم قدیم بوده اند تا پیشرفت های علمی جدید. تا آنجا که در جامع بهادرخانی با وجود معرفی برخی نظریه ها و اکتشافات جدید مانند نظریه حرکت تقدیمی زمین توسط نیوتن یا کشف قمر های سیاره زحل در اوایل قرن نوزدهم، اما باز پایه مطالعات نجومی جونپوری بر اساس مدل منسوخ بطلمیوسی و متون بزرگان مکتب مراغه و سمرقند است. یا در مبحث مناظر و مرایا همان مکتب اقلیدس را پیش می گیرد که در قرن نوزدهم در غرب اثری از آن در نورشناسی جدید وجود نداشت. در این مقاله با روش توصیفی تحلیلی به بررسی چگونگی و چرایی دلبستگی جونپوری در کتاب جامع بهادرخانی به سنت علم قدیم می پردازیم.

نویسندگان

ایرج نیک سرشت

دانشیار پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران،تهران،ایران (نویسنده مسئول)

نعیم شرافت

استادیارگروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین، قزوین،ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • احمد، عزیز. (۱۳۶۷). تاریخ تفکر اسلامی در هند، ترجمه نقی ...
  • اخوان الصفا. (۲۰۰۷). جامعه الجامعه (من تراث اخوان الصفا)، تحقیق ...
  • بهبهانی (کرمانشاهی)، آقا احمد. (۱۳۷۰). مرآت الاحوال جهان‎نما، چاپ دوم، ...
  • ثبوت، اکبر. (۱۳۸۰). فیلسوف شیرازی در هند، تهران: هرمس ...
  • جونپوری، غلامحسین. (۱۳۸۶). جامع بهادرخانی، چاپ سنگی کلکته ۱۸۳۵م، تجدید ...
  • حسنی، عبدالحی. (۱۹۷۹). نزهه الخواطر و بهجه المسامع و النواظر، ...
  • حسینی، سید حجت الحق. (۱۳۸۸). بازشناسی زیج بهادرخانی، دومین همایش ...
  • خیابانی تبریزی، میرزا محمدعلی مدرس. (۱۳۶۹). ریحانه الادب فی تراجم ...
  • شاله، فلیس. (۱۳۴۶). شناخت روش علوم یا فلسفه عملی، ترجمه ...
  • طباطبایی، صالح. (۱۳۷۸). ابن هیثم، دانشمند اسلامی، تهران: روزنه ...
  • طوسی، خواجه نصیرالدین. (۱۳۵۶). اخلاق ناصری، تصحیح و توضیح مجتبی ...
  • فارابی، ابونصر محمد بن محمد بن طرخان. (۱۰۷۲). احصاء العلوم، ...
  • کشمیری، محمد مهدی بن محمد علی. (۱۳۹۷). تکمله نجوم السماء، ...
  • مرادقلی، سهیلا؛ اختیاری، زهرا. (۱۴۰۰). بازتاب فرهنگ و اندیشه های ...
  • معصومی همدانی، حسین. (۱۳۷۴). زبان فارسی و تاریخ علم، نشر ...
  • منزوی ، احمد. (۱۳۸۲). فهرست مشترک نسخه های خطی فارسی ...
  • نقد و بررسی اصول نورشناسی غلامحسین جونپوری [مقاله ژورنالی]
  • والبریج، جان. (۱۴۰۱). خدا و منطق در اسلام (خلیفه گری ...
  • Chand, T. (۱۹۶۷). History of the Freedom Movement in India, ...
  • Dharampal. (۱۹۸۳). Indian Science and Technology in the Eighteenth Century. ...
  • Kepler, J. (۱۶۰۴). Paralipomènes à Vitellion, Vrin: trad. C. Chevalley, ...
  • Khansiri, A., Mozafari, N. (۲۰۱۴). The Impact of Persian Language ...
  • Razaullah Ansari, S.M., Sarma, S.R. (۲۰۰۰). Ghulām Husain Jaunpurī’s Encyclopaedia ...
  • The Imperial gazetteer of India. (۱۹۰۸). Oxford: Clarendon Press, repe. ...
  • Tytler, J. (۱۸۷۳). Analysis and Specimens of a Persian Work ...
  • نمایش کامل مراجع