نقش تاب آوری تحصیلی و عزت نفس بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان

تاب آوری تحصیلی به عنوان توانایی دانش آموزان در مقابله با چالش ها، فشارها و موانع آموزشی، نقشی کلیدی در موفقیت تحصیلی آنان ایفا می کند. این ویژگی روان شناختی موجب می شود دانش آموزان حتی در شرایط دشوار نیز انگیزه خود را حفظ کرده، تلاش مستمری برای یادگیری داشته باشند. از سوی دیگر، عزت نفس نیز یکی از مولفه های اساسی در شکل گیری نگرش مثبت نسبت به خود و توانایی های فردی است که تاثیر چشمگیری بر عملکرد تحصیلی دارد. دانش آموزانی که از عزت نفس بالایی برخوردارند، معمولا خود را شایسته موفقیت دانسته و با اعتماد به نفس بیشتری در فرآیندهای یادگیری مشارکت می کنند. این دو عامل در کنار هم می توانند به عنوان منابع درونی قوی، مانع از افت تحصیلی و بروز احساس ناکامی شوند. پژوهش های متعدد نشان داده اند که تقویت تاب آوری و عزت نفس می تواند به بهبود انگیزه درونی، تمرکز و پشتکار دانش آموزان منجر گردد. از این رو، بررسی نقش این دو متغیر در عملکرد تحصیلی، اهمیت بسزایی در طراحی مداخلات آموزشی دارد. در این مقاله، به بررسی رابطه بین تاب آوری تحصیلی، عزت نفس و عملکرد تحصیلی دانش آموزان پرداخته شده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-همبستگی و نمونه گیری از میان دانش آموزان مقطع متوسطه، سعی دارد تاثیرات مستقیم و غیرمستقیم این متغیرها را تحلیل کند. یافته ها نشان می دهند که هر دو عامل تاب آوری تحصیلی و عزت نفس به طور معناداری با عملکرد تحصیلی در ارتباط هستند، به گونه ای که افزایش در هر یک از این شاخص ها با بهبود نمرات درسی و کیفیت یادگیری همراه است. علاوه بر این، تعامل بین این دو متغیر نیز مورد توجه قرار گرفته و نتایج نشان می دهند که عزت نفس می تواند نقش میانجی در تاثیر تاب آوری بر عملکرد تحصیلی ایفا کند. بر این اساس، پیشنهاد می شود که نظام آموزشی با بهره گیری از برنامه های روان شناختی و مهارتی، در جهت تقویت این ویژگی ها در دانش آموزان گام بردارد. همچنین، توجه به شرایط فردی، خانوادگی و محیطی دانش آموزان در تقویت این عوامل می تواند نقش مهمی در ارتقاء سطح علمی آنان داشته باشد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری تحصیلی ، عزت نفس ، عملکرد تحصیلی