مقایسه عملکرد امام علی(ع) و معاویه در برقراری امنیت در خلافت اسلامی

امنیت در ابعاد نظامی، اقتصادی، اجتماعی و فردی حق طبیعی افراد جامعه است. حکومت­ها باید با روش­های صحیح امنیت را در ممالک خود تحقق ببخشند. در طول تاریخ برخی حاکمان چون معاویه تلاش کردند تا برای حفظ منافع شخصی و صرفا در بعد نظامی امنیت ایجاد کنند. برخی حاکمان چون امام علی(ع) نیز تلاش کردند تا امنیت جامعه را در همه ابعاد برقرار کنند. مسئله اصلی پژوهش این است که شباهت­ ها و تمایزهای برقراری امنیت در عصر امام علی(ع) و معاویه چه بوده­ است؟ به نظر می رسد شباهت میان دو حاکم مانع از تجاوز دشمنان خارجی به سرزمین­های اسلامی بوده­ است. امام علی(ع) امنیت را بر مبنای الگوبرداری از قوانین الهی برای حراست از مردم و جامعه اسلامی در همه ابعاد آن ایجاد کرده بود در حالی که معاویه با انجام فتوحات، ایجاد رعب و وحشت و زورگویی اولویت اصلی خود را حفظ امنیت امویان در نظر گرفته بود. این مقاله با بهره­ گیری از روش مقایسه ­ای ابعاد گوناگون موضوع را مورد تحلیل قرار داده و نشان داده است که امام علی(ع) با نگرش قرآنی توام با عدالت و به رغم مخالفت­ های اشراف، ادامه دهنده راه پیامبر اکرم(ص) درصدد تامین امنیت تمام مسلمانان بود؛ درحالی که امنیت در نظر معاویه تنها  نگهداری قدرت و پایداری بنی ­امیه بود.

کلیدواژه ها:

امام علی(ع) ، امنیت ، جامعه اسلامی ، خلافت اسلامی ، معاویه