چالشها و موانع برنامه های درسی دانش آموزان کم توان ذهنی مقطع ابتدایی: رویکرد تحلیل مضمون

برنامهدرسی دانش آموزان کم توان ذهنی از مهمترین زمینه های اجرایی آموزش در مدارس استثنایی کشور است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چالشهای برنامه های درسی دانش آموزان کمتوان ذهنی در مدارس استثنایی انجام شده است. رویکرد پژوهش حاضر تحلیل مضمون است. موردمطالعه این پژوهش کلیه دست اندرکاران جامعه مورد مطالعه این پژوهش کلیه کارگزاران اصلی دخیل در برنامهدرسی دانش آموزان کمتوان ذهنی در مدارس استثنایی استان خراسان رضوی شامل؛ معلمان مدارس، مدیران مدارس استثنایی و متخصصان حوزه آموزش کودکان استثنایی بودند. که از طریق نمونهگیری هدفمند، از نوع ملاکمحور، نمونه ی مورد نظر انتخاب و نمونه گیری تا رسیدن به حد اشباع نظری دادهها ادامه یافت. از این رو مشارکت کنندگان در پژوهش شامل ۱۶ نفر از معلمان، ۵ نفر از مدیران مدارس استثنایی و ۷ نفر از اساتید دانشگاه بودند. دادهها، از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته جمعآوری شدند. تحلیل دادهها از طریق کدگذاری موضوعی انجام شد. جهت بررسی پایایی نتایج نیز از روش بازبینی توسط مشارکتکنندگان و ممیزان بیرونی استفاده شد. براساس یافتهها؛ نتایج در ۳ مقوله اصلی و ۱۰ محور؛ چالشهای عناصر برنامه های درسی (مشتمل بر چالشهایی چون ضعف در برنامهریزی، ضعف در اجرای برنامه های درسی و ضعف تخصصی مجریان برنامه های درسی)، چالشهای سازمانی (مشتمل بر محورهایی چون بخشنامه محوری مدارس، ضعف خلاقیتی و چالش زیرساختی) و چالشهای زمینهای (مشتمل بر چالشهایی چالش های ساختاری، چالش های آموزشی- مدیریتی، چالش های سیاسی- اجتماعی) سازمان یافت. با توجه به یافتهها میتوان نتیجه گرفت چالشهای برنامه های درسی دانش آموزان کم توان ذهنی در سه سطح فردی، سازمانی و برنامهای قابل تقسیم بندی است.

کلیدواژه ها:

چالش ، برنامه های درسی ، دانش آموزان کم توان ذهنی ، دوره آموزش ابتدایی