تاثیر پشته رسوبی بر زمان پیک انتقال آلودگی

در اکوسیستم های آبی نظیر رودخانه ها، آبراهه ها و تالاب ها، پشته های رسوبی به عنوان عناصر طبیعی نقش مهمی در تغییر رفتار هیدرودینامیکی و انتقال آلاینده ها ایفا میکنند. در این پژوهش به بررسی آزمایشگاهی تاثیر وجود پشته های رسوبی در آبراهه بر انتقال املاح پرداخته شد. آزمایش ها در یک کانال آزمایشگاهی مستطیلی به ابعاد ۱۲ متر طول، ۰٫۵ متر عرض و ۰٫۷ متر عمق انجام شدند. از سدیم کلراید (NaCl) به عنوان ماده ردیاب استفاده شد که مقدار ۲۲۵ گرم از آن در ۶ لیتر آب حل شده و به عنوان منبع آلودگی بهصورت آنی بهجریان تزریق گردید. آزمایش ها در دبیهای ۴ و ۶ لیتر بر ثانیه انجام شدند. تحلیل منحنی های رخنه در سه حالت مختلف (عدم وجود پشته های رسوبی، وجود پشته های رسوبی و ترکیب آنها) نشان داد که بیشترین کاهش در انتقال ماده ردیاب به پایین دست در دبی ۴ لیتر بر ثانیه و در شرایط وجود پشته های رسوبی در جریان رخ داده است. در این حالت، به علت کاهش سرعت جریان ناشی از کاهش دبی، ذرات ماده ردیاب به راحتی در میان پشته های رسوبی تلهاندازی شدند و همین امر سبب کشیدگی ابر آلودگی و افزایش مدت زمان ماندگاری املاح در جریان شد. همچنین، در این شرایط، غلظت اوج ماده آلاینده به کمترین مقدار نیز رسید. این نتایج نشان از تاثیر وجود پشتههای رسوبی بر افزایش زمان ماند املاح در ناحیه اصلی جریان داشته که این امر با کاهش دبی جریان رابطه عکس داشته است. از سوی دیگر، بررسی نتایج نشان داد که کاهش دبی جریان موجب کاهش غلطت اوج ماده آلاینده در ناحیه اصلی جریان نیز شده است.

کلیدواژه ها:

آبراهه ، آلاینده ، پشته رسوبی ، زمان ماند