بررسی اثر الگوهای کاشت درختان (همیشه سبز و خزان دار) بر بهبود خرداقلیم شهری

امروزه با صنعتی شدن شهرها و افزایش آلودگی هوا، نیاز به کاهش این آلودگی و بهبود شرایط محیطی به یکی از اولویت های اساسی شهرسازی تبدیل شده است. در این راستا، نقش درختان در کاهش غلظت دی اکسیدکربن، افزایش رطوبت نسبی و بهبود مناظر شهری اهمیت ویژه ای دارد. این مطالعه باهدف بررسی تاثیر الگوهای مختلف کاشت درختان (همیشه سبز و برگ ریز) بر رطوبت نسبی، غلظت دی اکسیدکربن و دمای تابشی محیط انجام شده است. منطقه تحقیق، محدوده اطراف دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز در استان آذربایجان شرقی، انتخاب و با استفاده از نرم افزار ENVI-met در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۰ با دقت ۲ متر در ۲ متر (در پیکسلهای ۲*۲) مدل سازی شد. داده های شبیه سازی شده شامل متغیرهای اقلیمی مانند دما، رطوبت نسبی و غلظت CO۲ با اطلاعات میدانی مقایسه و صحت سنجی شدند. نتایج نشان داد که الگوی کاشت بدون فاصله بین تاج درختان تاثیر قابل توجهی بر کاهش غلظت دی اکسیدکربن، افزایش رطوبت نسبی و کاهش دمای تابشی دارد. همچنین، درختان برگ ریز نظیر چنار و زبان گنجشک در بهبود کیفیت محیطی و کاهش آلودگی هوا عملکرد بهتری نسبت به درختان همیشه سبز از خود نشان دادند. درختان پهن برگ با قطر و سطح برگ بزرگ تر، به دلیل جذب بیشتر نور خورشید و افزایش فرایندهای تبخیر و تعرق، تاثیر بیشتری بر بهبود شرایط خرداقلیمی داشتند. این تحقیق نشان می دهد که کاشت درختان با الگوی بدون فاصله و استفاده از گونه های برگ ریز پهن برگ، به ویژه در مناطقی با اقلیم مشابه تبریز، می تواند راهکاری موثر برای کاهش آلودگی هوا، بهبود رطوبت نسبی و ارتقای آسایش حرارتی باشد. یافته های این مطالعه می تواند به طراحان شهری و برنامه ریزان در طراحی فضاهای سبز پایدار و کاهش اثرات منفی شهرنشینی کمک کند.

کلیدواژه ها:

آسایش دمایی ، ENVI-met ، ویژگی های درختان ، رطوبت نسبی ، غلظت دی اکسیدکربن