نگاهی به واژه کاتوزیان در شاهنامه

با اینکه در چند دهه اخیر، در شرح دشواری ها و رفع ابهامات لغوی شاهنامه تلاشهایی صورت گرفته اما همچنان ابیاتی هستند که مبهم اند و واژه ها و ترکیباتی در آنها به کار رفته که معنای دقیق آنها روشن نیست یا به معنای مدنظر فردوسی اشاره نشده است . کلمه کاتوزیان نیز همین گونه است . بیت »گروهی که کاتوزیان خوانیش / به رسم پرستندگان دانیش « در داستان جمشید یکی از ابیات بحث برانگیز شاهنامه است . کلمه کاتوزیان در نسخه های مختلف به صورتهای متفاوتی همچون کارتوزیان، آموزیان، آثرونان، آتوریان، آتوربان و آتورنیان و... ضبط شده است . کاربرد کلمات به صورت های مختلف در ابیات، معانی متفاوتی را تداعی می کند. در این مقاله بررسی شده طبقه کاتوزیان که نام یکی از طبقات اجتماعی چهارگانه شاهنامه است و جمشید آن را پایه گذاری کرده، در اصل آتوربان بوده که در طول تاریخ ، توسط کاتبان به صورت اشتباهی نوشته شده است . در این مقاله سعی شده که طبقات اجتماعی ایران باستان و شاهنامه ابتدا بررسی و سپس طبقه مد نظر مورد نقد قرار گیرد. مقاله پیش رو با استناد به منابع ، با روش تحلیلی ، به بررسی ساختار طبقات اجتماعی شاهنامه و بررسی ریشه واژه کاتوزیان پرداخته است .

کلیدواژه ها:

شاهنامه فردوسی ، طبقات اجتماعی ، کاتوزیان ، واژهشناسی شاهنامه ، جمشید.