ارزیابی فرآیندهای دیاژنزی نهشته های کربناته سازند شهبازان (تاقدیس سرکان، جنوب لرستان)

سازند شهبازان به سن ائوسن میانی تا پسین در پهنه وسیعی از حوضه ی رسوبی لرستان گسترش دارد. ناحیه مورد مطالعه در ۷۵ کیلومتری جنوب شهرستان خرم آباد واقع شده است. در ناحیه مورد مطالعه سازند شهبازان با ستبرای ۷۳ متر به صورت هم شیب بر روی سازند آواری کشکان قرار گرفته و توسط کربنات های سازند آسماری به صورت ناپیوسته پوشیده شده است. سنگ شناسی سازند شهبازان در برش مورد مطالعه شامل سنگ های کربناته، سنگ های کربناته دلومیتی و دلومیت می باشد. مطالعات پتروگرافی بر روی ۶۳ مقطع نازک منجر به شناسایی چندین فرآیند دیاژنزی از جمله میکریتی شدن ، نوریختی (افزایشی ،کاهشی)، سیمانی شدن (حاشیه ای هم ضخامت، رشد اضافی هم محور، برمحور، هم بعد، بلوکی، دروزی و فراگیرنده)، فشردگی (مکانیکی، شیمیایی)، انحلال (وابسته و غیر وابسته به فابریک)، جانشینی (آهن دار شدن، سیلیسی شدن ،دلومیتی شدن) گردید. مهمترین فرآیند دیاژنزی در سازند شهبازان دلومیتی شدن می باشد که به صورت گسترده رخ داده است. این فرآیندها در چهار توالی پاراژنتیکی ( محیط دریایی، آب شیرین، تدفینی ،بالا آمدگی ) رخ داده و سه مرحله دیاژنزی ائوژنز (Eogenesis) ،مزوژنز ( Mesogenesis ) و تلوژنز ( Telogenesis) برای آن ها تفسیر شده است. نوریختی کاهشی در مرحله ائوژنز و در قلمرو دریایی رخ داده است. سیمان حاشیه ای هم ضخامت و برمحور در مرحله ائوژنز و در قلمرو دیاژنز دریایی تشکیل شده اند در صورتی که سیمان های بلوکی، هم بعد و فراگیرنده در مرحله مزوژنز و تلوژنز و در قلمرو دیاژنز تدفینی کم عمق و عمیق و طی بالا آمدگی تشکیل شده اند. فشردگی در ائوژنز توسط فشار روباره ناشی از نهشت سازند شهبازان ایجاد شده و با نهشت سازندهای آسماری و گچساران توسعه یافته است. بخشی از انحلال در طی دیاژنز تدفینی و بخشی دیگر در طی بالا آمدگی و تاثیر دیاژنز متئوریک رخ داده است

کلیدواژه ها:

دیاژنز ، توالی پاراژنزی ، سازند شهبازان ، زاگرس ، لرستان