بررسی تحولات ماگمایی سنگ های آتشفشانی جنوب شهراب (شمال باختری نائین) با تاکید بر نقش آلایش پوسته ای

گستره مورد بررسی در استان اصفهان و در شمال باختری شهر نائین (باختر ایران مرکزی) جای دارد. سنگ های آذرین اصلی رخنمون یافته در این محدوده شامل واحدهای آتشفشانی ترشیری (آندزیت بازالت، آندزیت و ریولیت) همراه با نهشته های آذرآواری متشکل از توف و ایگنمبریت است. این سنگ ها دارای سرشت کالک آلکالن هستند و با غنی شدگی عنصرهای لیتوفیل بزرگ یون (LILE) و خاکی کمیاب سبک (LREE) و تهی شدگی از عنصرهای با میدان پایداری بالا (HFSE) مشخص می شوند که بیانگر ماگماتیسم کمان های آتشفشانی مرتبط با فرورانش است. بررسی های سنگ شناختی و زمین-شیمیایی نشان می دهد که فرایندهای جدایش بلورین (جدایش بلورین کانی پلاژیوکلاز و تا حدود بسیار کمی کانی کلینوپیروکسن)، اختلاط ماگمایی، هضم و آلایش نقش مهمی در تحول و تکامل ماگمای این ناحیه دارد. تهی شدگی در عنصرهای Nb, Ti, Ta و Zr و نسبت های پائین Ce/Pb, Nb/U و نسبت بالای Ba/Nb و La/Nb نشان از آلایش پوسته ای این سنگ ها دارد. برپایه یافته های بدست آمده از بررسی های زمین شیمیایی، می توان نتیجه گرفت که ماگمای اولیه سنگ های آتشفشانی جنوب شهراب احتمالا از ذوب بخشی گوشته سنگ کره ای متاثر از شاره های مشتق شده از پوسته اقیانوسی فرورانده شده، منشا گرفته است و به دلیل آمیختگی با ماگمای بازالتی در هنگام بالا آمدن به سطوح بالاتر و استقرار در آشیانه ماگمایی پیش از فوران، در طی فرایندهای جدایش بلورین، هضم و آلایش انواع متفاوتی از سنگ های منطقه را به وجود آورده است.

کلیدواژه ها:

تحولات ماگمایی ، آلایش پوسته ای ، گوشته سنگ کره ای ، سنگ های آتشفشانی ، ایران مرکزی