بررسی اختلاف قرائات سبع در تفسیر سوره طه

تفسیر صحیح آیات قرآن همواره در طول تاریخ از ضرورت های جامعه اسلامی به شمار می آید. لازمه این تفسیر، پایبندی و تسلط بر علوم و قواعد ویژه آن است. در میان علوم قرآنی، نخستین علمی که شکل گرفت، علم قرائت بود. این علم که از دیرباز مورد توجه مفسران قرآن قرار داشته، افزون بر بررسی اصول و قواعد قرائت، به تحلیل اشکال مختلف قرائت کلمات می پردازد تا با در نظر گرفتن ساختار کلام، سیاق جمله و سازگاری معنایی، بهترین و صحیح ترین قرائت را برگزیند. بر این اساس، پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و گردآوری داده ها، موارد اختلاف قرائات در سوره طه را بر پایه قرائت قراء سبعه و تفاوت های آن با قرائت حفص بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد که در سوره طه، ۲۷ آیه دارای اختلاف قرائت هستند. از این تعداد، ۱۸ مورد بر معنای آیه تاثیرگذار بوده، ۹ مورد تغییری در معنا ایجاد نکرده اند، و یک مورد نیز تفسیری متفاوت ارائه می دهد. با این حال، تغییرات معنایی یادشده در نهایت به مفهوم یکسانی از آیه منجر می شوند و گاه در حد تغییراتی بسیار جزئی هستند که در اصل معنا تاثیری ندارند. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که با تحلیل سیاق آیات، سازگاری معنایی میان آنها، قواعد صرفی و نحوی و موارد مشابه، می توان پژوهشگر را به قرائت صحیح (همان قرائت مشهور) رهنمون ساخت.

کلیدواژه ها:

اختلاف قرائات ، قرائات سبع ، سوره طه ، اصول قرائت