امکان سنجی مطالبه اجرت المثل مرضعه و شرایط استحقاق آن با عنایت به مواد ۳۳۶ و ۱۱۷۶ قانون مدنی ایران

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JFI-31-118_007

تاریخ نمایه سازی: 27 اسفند 1403

چکیده مقاله:

درباره استحقاق اجرت المثل مرضعه، برخی فقیهان به عدم تعلق اجرت المثل قائل اند؛ با این دلیل که پرداخت نفقه از سوی زوج به منزله مالک شدن او بر تمامی منافع زن از قبیل استمتاع و استرضاع است و از طرفی با عنایت به اینکه اساسا آنچه در عرف خانواده ها رخ می دهد، «تهاتر تفضل» است و اگر بنا بر اخذ اجرت باشد، لازم است زوج نیز در مقابل تفضلات مازاد بر وظایفش تمنای اجرت کند؛ از این رو به نظر می رسد تنها راه پرداخت هزینه به مرضعه، اجاره او باشد که در این فرض نیز قائلان به عدم استحقاق معتقدند موضوعی برای اجاره در اجاره زوجه باقی نمی ماند؛ زیرا زوجه خود را یکبار با مهریه، وقف استمتاع و بار دیگر با نفقه، وقف تمکین زوجه کرده است؛ از این رو اجاره مادر نیز میسور نیست؛ در حالی که در مقام بررسی این دیدگاه باید گفت تلازمی بین پرداخت نفقه و عدم لزوم پرداخت دیگر اجرت ها وجود ندارد و دلیلی بر توسعه این مالکیت بر منفعت به تمام منافع نیست و شیردادن منفعتی مستقل است؛ بنابراین قائلان به استحقاق با ذکر شرایطی آن را امکان پذیر می دانند؛ ولی برخی در شرایط استحقاق مرضعه برای اخذ اجرت المثل نیز خدشه وارد کرده و آن را ممکن نمی دانند؛ در حالی که یافته های تحقیق گویای آن است که مرضعه در شرط «عدم تبرع» به رغم اینکه ظاهر آن است که شیردادن فرزندش را با عشق انجام داده است، نه به جهت دریافت مزد و در تخالف ظاهر با اصل عدم تبرع، ظاهر مقدم است؛ ولی به دلایل مندرج در مقاله مشمول شرط اول است و در شرط دوم درباره «دستور زوج» اگرچه زوج غالبا دستور آمرانه ندارد، به نظر می آید منظور از امر، امر اصولی نیست و شامل تقاضا نیز می گردد؛ از این رو مرضعه دارای شرط دوم نیز هست و در شرط سوم، یعنی «عدم وجوب عمل» نیز استناد به ماده ۱۱۷۶ مبنی بر عدم وجوب رضاع بر مادر بجز موارد خاص حاکی از شمول شرط بر مرضعه است؛ از این رو با تحقق شرایط سه گانه امکان مطالبه اجرت المثل مرضعه فراهم خواهد بود.

نویسندگان

اعظم خوش صورت موفق(نویسنده مسئول)

استادیار دانشگاه ادیان و مذاهب قم، قم، ایران

سید مهدی میرداداشی

دانشیار حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی قم، قم، ایران

راضیه صغیر

دانشجوی دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب قم، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • *قرآن کریمابن ادریس حلی، محمد بن منصور بن احمد . ...
  • احمدوند، خلیل اله؛ چنگیزیان، احمدرضا و تجری، مهدی. (۱۳۹۷). اجرت ...
  • احمدیه، مریم. (۱۳۸۳). حق اجرت المثل و نحله در یک ...
  • امیری زگلوجه، فاطمه سادات و میردامادی، مجتبی. (۱۴۰۱ق). بررسی ماده ...
  • انصاری پور، محمدعلی؛ صادقی مقدم، محمدحسن. (۱۳۸۴). اجرت المثل کارهای ...
  • انصاری، قدرت الله و پژوهشگران مرکز فقهی ائمه اطهار(علیهم السلام). ...
  • بحرانی، آل عصفور، یوسف بن احمد بن ابراهیم . (۱۴۰۵ق). ...
  • جصاص، احمد بن علی. (۱۴۰۵ق). احکام القرآن (چاپ اول). بیروت: ...
  • حائری، سید علی بن محمد طباطبایی . (۱۴۱۸ق). ریاض المسائل ...
  • حلی «الف»، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی. (۱۴۱۳ق). قواعد ...
  • حلی «ب»، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی . (۱۴۱۳ق). ...
  • حلی «ج»، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی. (۱۴۱۳ق). قواعد ...
  • حلی، فخرالمحققین، محمد بن حسن بن یوسف . (۱۳۸۷ق). ایضاح ...
  • موسوی خمینی، سیدروح الله. (۱۴۲۵ق). تحریر الوسیله (ج۱، چاپ بیست ...
  • خویی، سید ابوالقاسم. (۱۴۱۸ق). موسوعه الامام الخوئی (ج۳۰، چاپ اول). ...
  • دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۸۰۷۰۴۳۰۰۷۷۳ تاریخ ۲۷/۵/ ۹۵دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۶۸۰۰۰۴۶ تاریخ ۱۵/۲/۹۵زحیلی، ...
  • سبحانی، جعفر. (۱۴۱۶ق). نظام النکاح فی الشریعه الاسلامیه الغراء (ج۲). ...
  • سبزواری، سید عبد الاعلی. (۱۴۱۳ق). مهذب الاحکام فی بیان الحلال ...
  • شهید ثانی «د». (۱۴۱۳ق). مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام ...
  • شهید ثانی «ه». (۱۴۱۳ق). مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام ...
  • شیخ انصاری، مرتضی. (۱۴۱۵ق). المکاسب (ج۲). قم: کنگره جهانی بزرگداشت ...
  • شیخ صدوق. (۱۴۱۳ق). من لایحضره الفقیه (ج ۳، چاپ دوم). ...
  • شیخ طوسی، ابو جعفر، محمد بن حسن . (۱۴۰۰ق). النهایه ...
  • شیرازی، سیدمحمد. (۱۴۰۹ق). الفقه (ج۵۸). بیروت: دارالعلوم ...
  • صافی گلپایگانی، لطف الله. (۱۳۸۵). جامع الاحکام (ج۲). قم: دفتر ...
  • طاهری، علی اکبر؛ چکمدی نژاد، علی و رضوی، سیدمحمد. (۱۴۰۱ق). ...
  • طباطبایی حکیم، سید محسن. (۱۴۱۶ق). مستمسک العروه الوثقی (ج۱۲، چاپ ...
  • طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم. (۱۴۱۹ق). العروه الوثقی (المحشی، ج۵). قم: دفتر ...
  • طباطبایی، سیدعلی. (۱۴۱۸ق). ریاض المسائل (ج۱۲). قم: موسسه آل البیت(علیهم ...
  • عاملی، زین الدین ابن علی (شهید ثانی «ب»). (۱۴۱۰ق). الروضه ...
  • عاملی، زین الدین ابن علی (شهید ثانی «ج»). (۱۴۱۰ق). الروضه ...
  • عاملی، زین الدین ابن علی (شهید ثانی «الف»). (۱۴۱۰ق). الروضه ...
  • فاضل موحدی لنکرانی، محمد. (۱۴۰۳ق). تفصیل الشریعه فی شرح تحریر ...
  • فضائلی، مصطفی؛ محمدی، اولیاء. (۱۳۹۰). شرایط استحقاق اجرت المثل زوجه ...
  • کاتوزیان، ناصر. (۱۳۷۴). الزام های خارج از قرارداد (ج۱). تهران: ...
  • کریمی، حسین. (۱۳۶۵). موازین قضایی از دیدگاه امام خمینی(ره). قم: ...
  • مجمع تشخیص مصلحت نظام .(مصوب ۲۸/۸/۱۳۷۱). تبصره ۶ قانون اصلاح ...
  • مرادی، خدیجه؛ قاسم زاده، عاتکه. (۱۳۹۴). اجرت المثل زوجه در ...
  • موسوی گلپایگانی، سید محمد رضا. (۱۴۰۹ق). مجمع المسائل (ج۵، چاپ ...
  • نجفی، محمدحسن. (۱۴۰۴ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام (ج۲۷، ...
  • هاشمی شاهرودی، سیدمحمود. (۱۴۲۹ق). کتاب الاجاره (ج۲). قم: دائره المعارف ...
  • یزدی، سید محمد کاظم. (۱۴۱۹ق). عروه الوثقی (المحشی، ج۵، چاپ ...
  • یمرلی، صالح. (۱۳۹۸). واکاوی اجرت المثل زوجه در فقه حنفی، ...
  • نمایش کامل مراجع