بررسی جایگاه جمالت عربی در مرصاد العباد

مرصاد العباد تالیف نجم الدین رازی یکی از آثار عرفانی ارزشمند قرن هفتم است. کتاب در فصول خود بین نثر مرسل و فنی به نحوی شناور است که ضمن غنی بودن از آیات قرانی و احادیث و روایات از ویژگی های نثر مرسل نیز برخوردار است و درک بهتری را برای خواننده مهیا می کند. این جستار توصیفی جایگاه جمالت عربی در مرصاد العباد را می کاود و به این پرسش پاسخ می دهد که جایگاه جمالت عربی در ساخت نحوی کتاب چگونه است. هرچند که می توان جمالت عربی را در فارسی به شکل های مرتبط یا نامرتبط نحوی در متون گوناگون یافت اما یافته های این جستار نشان می دهند که جمالت عربی به کاربرده شده در مرصاد العباد با درامیختگی کامل و ارتباط نحوی صحیح در جمالت فارسی قرار گرفته اند. متن دارای ویژگی های نثر فنی نیز هست و حالت و معنای متن با استفاده از این جمالت نه تنها دچار نقصان نشده بلکه غنی تر هم شده است به نحوی که در غیاب این جمالت شورانگیزی و معنا دچار آسیب می شوند و می توان گفت مولف در به کارگیری جمالت عربی در این کتاب نسبت به حفظ زبان فارسی که زبان اصلی آن است وفاداری خود را با قرار دادن جمالت عربی در جایگاه مناسب (مانند جمالت فارسی) و با بسامد متعارف نشان داده است.

کلیدواژه ها:

نثر بی نابین ، نجم رازی ، مرصاد العباد ، نحو ، جمالت عربی ، جمالت معترضه