طرح یک نکته ادبی بدیع در فن بدیع: ایهام تناقض

ایهام و متناقض نما (پارادوکس) هر دو از صنایع بدیع معنوی هستند که در اشعار شاعران به کرات مورد استفاده قرار گرفته اند. شاعران با استفاده از این صنایع به کلام خود حیثیت ادبی می بخشند و آن را مخیل و تصویری می سازند. در این پژوهش هدف ما معرفی یک نکته ادبی بدیع در بدیع معنوی است که در دیگر پژوهش ها به صورت جسته و گریخته با گوشه چشم به آن اشاره شده است و به دلیل اینکه هدف اصلی آن پژوهش ها نبوده است برروی این مورد تمرکزی نشده است. این نکته بدیع ایهام تناقض نام دارد. ایهام تناقض همانند دیگر گونه های ایهام همچون ایهام تناسب، ایهام تضاد و... می باشد با این تفاوت که میان یکی از معانی کلمه و دیگر از اجزای کلام به جای رابطه تضاد، تناسب و... رابطه تناقض (پارادوکسی) برقرار است. در حقیقت ایهام تناقض وجود ندارد بلکه ما فکر می کنیم میان معنی دیگر کلمه که در شعر مدنظر نیست و موهم تناقض است با اجزای دیگر کلام تناقض وجود دارد و این همان وهم یا گمان تناقض است. در این پژوهش سعی شده است تا از منابع کتابخانه ای و الکترونیکی معتبر استفاده شود و به دلیل کثرت حجم اشعار شاعران حوزه پژوهش را محدود کردیم تا به بررسی این نکته ادبی در اشعار استاد سخن سعدی، شاه شاعر سبک هندی (صائب تبریزی) و شاعر آیینه ها (بیدل دهلوی) بپردازیم.

کلیدواژه ها:

تناقض ، پارادوکس ، ایهام ، ایهام تناقض(پارادوکسی)