نظریه تربیت وجودی با تاکید بر تاثیر مکاتب تربیت توحیدی

تمدن فعلیت یافته و عینیت بخش ارزش های بالقوه یک مکتب است. جوشش یک تمدن از نحوه انسان سازی و جامعه پردازی آن منشعب می شود؛ مسئله اصلی آن است که آیا گفتمان توحیدی شکل گرفته در پسا انقلاب اسلامی، می تواند ظرفیت ‎های بینشی، منشی و کنشی یک انسان در مقیاس امت تمدن را فعال کند؟ انسانی که در مقیاس امت تمدن تربیت می شود، قدرت تحول آفرینی در همانسان را دارد و قدرت آن را دارد که به تغییر در فرهنگ پیرامونی و مرجعیت اجتماعی و تمدنی دست یابد. برخورداری از نگاه تربیتی به سطحی از اهمیت است که به تربیت و اصلاح یک فرد انسانی، یک جامعه اصلاح می­شود؛ این مقاله بدنبال آن است که نظریه تربیت وجودی را در قالب گزاره های سازواری ارائه نماید و نسبت آن را در فرآیند تمدن سازی واکاوی کند. در این منظر تربیت وجودی دارای ویژگی های زیر است: اولا در آن توجه به وجه یلی الربی و وجودی عالم و آدم می شود، از این رو «عالم» را «خلقت» و «آدم» را «خلیفه» الهی می یابد. ثانیا بر اساس آن انتقالات مفهومی و دلالی صرفا زمینه ساز بوده و اکتفا و توقف بر آن بی معنا است و در آن بر وجه درک حضوری و قلبی انسان تاکید می شود، از این رو به پردازشهای ذهنی اکتفا نشده و حصول نتیجه موثر از وحدت، وصول و بلوغ به واقعیت و کمالات وجودی است. ثالثا هدف از تربیت وجودی، تشبه، مشاکلت و تناسب وجودی با مبدا وجود و آگاهی است، از این رو خداوند و کمالات او را مقوم وجودی خویشتن وجدان می کند و در آن تمکن می یابد. رابعا فرآیند تربیت وجودی، فرآیندی تهذیبی، مشارکتی و پرورش موقعیت محور است که در آن با انجام ارتیاض و ممارست های جسمی و روحی در مناسک عبادی و مراقبت های اخلاقی و همچنین مبتنی بر طریق معرفت و توجه به نفس، منجر به اشتداد ظهور نور طینت و مفطورات هستگانی انسان از غواشی و تعینات خلقی و خلقی می شود.

کلیدواژه ها:

تربیت وجودی ، مکتب تربیتی نجف ، مکتب تربیتی تهران ، فطرت ، طینت ، معرفت نفس ، علامه طباطبایی ، امام خمینی ره