ناگفته های داستان «ضحاک» به روایت نقالان

از بین همه منابع پیش و پس از اسلام که به زندگی و شخصیت ضحاک پرداخته اند، مفصل ترین و متنوع ترین روایت ها، مربوط به روایت های نقالان شاهنامه است. این روایات اگرچه از نظر ساختار و چارچوب کلی، دنباله رو شاهنامه فردوسی اند، ولی در آن ها، داستان ها و اشاراتی بسیار بدیع و نادر دیده می شود که در منابع کهن، به ندرت نمونه هایی از آن را می توان یافت. این پژوهش که به روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع حماسی، تاریخی و طومارهای نقالی   طومارهای چاپ شده و برخی دستنویس های نقالی که هنوز به چاپ نرسیده اند  صورت پذیرفته است، به ناگفته هایی از داستان ضحاک در روایات نقالان می پردازد و داستان ها و اشاراتی را بازگو می کند که در شاهنامه و ادب پهلوانی، بی پیشینه است. نتیجه پژوهش نشان دهنده آن است که ناگفته های داستان ضحاک به روایت نقالان، یا از ابداعات قصه گویان و نقالان اند، یا در برخی اشارات متون کهنی غیر از شاهنامه ریشه دارند که تغییر شکل داده و به طومارهای نقالی راه یافته اند، و یا از داستان های شخصیت های حماسی و اسطوره ای الگوبرداری کرده اند.

کلیدواژه ها:

Zahak ، scrolls ، Shahnameh ، Nagals. ، ضحاک ، طومارهای نقالی ، شاهنامه ، نقالان