بازنمود رابطه ی سمبولیسم اجتماعی و ادبیات پایداری(با تکیه بر اشعار هوشنگ ابتهاج، سیمین بهبهانی، حسین منزوی و قیصر امین پور)

ادبیات معاصر فارسی به سبب وقایع سیاسی اجتماعی تاریخ معاصر بستر مناسبی برای بروز جریان های مختلف ادبی بوده است. یکی از مهم ترین این جریان ها جریان سمبولیسم اجتماعی است. شاعران این جریان شعری معاصر دریافته اند که به سبب عوامل و موانعی که حیات اجتماعی آنها را با دشواری و سختی مواجه کرده و بخش اعظمی از آنها را خفقان ناشی از ظلم دشمنان خارجی و داخلی تشکیل می دهد؛ نمی توان به واسطه ی ادبیات صریح و مستقیم به پایداری و مقاومت در برابر ناملایمتی های اجتماعی ایستاد لذا لازم است با شیوه ای دیگر به مفاهیم ادبیات پایداری پرداخت و آن هم استفاده از بیانی غیر مستقیم و سمبل گرایانه است. در این پژوهش بنا داریم تا با بررسی سمبل ها و مولفه های ادبیات پایداری در شعر چهار تن از سرشناس ترین شاعران معاصر فارسی یعنی هوشنگ ابتهاج، سیمین بهبهانی حسین منزوی و قیصر امین پور به این پرسش پاسخ دهیم که چه رابطه ای میان جریان سمبولیسم اجتماعی و ادبیات پایداری وجود دارد؟ این ارتباط در اشعار این چهار شاعر معاصر چگونه بروز می یابد؟ و رویکرد سمبل گرایانه هر کدام از این چهار شاعر در برابر مولفه های ادبیات پایداری چگونه است؟ نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد که آزادی مهم ترین دغدغه و مولفه ادبیات پایداری در اشعار این چهار شاعر معاصر است سمبل های توسیعی طبیعی و تشبیهی پرکاربرد ترین سمبل ها در اشعار هر چهار شاعر و حسین منزوی سمبل گرا ترین شاعر در این جامعه آماری است. این پژوهش با روش کتابخانه ای توصیفی تحلیلی و با بررسی موردی و تعیین بسامد سمبل های پایداری در اشعار این چهار شاعر مشهور معاصر انجام شده است. از میان 4 شاعر مورد پژوهش حسین منزوی در مورد هر چهار مولفه ی آزادی ظلم میهن و جنگ و شهادت تعداد 398 سمیل را با بسامد 2345 بار مورد استفاده قرار داده است و به همین جهت او سمبل گراترین شاعر در میان شاعران مورد این پژوهش است. قیصر امین پور با تعداد 228 سمبل و بسامد تکرار 846 بار از نظر سمبل گرایی دومین شاعر پرسمبل در بین شاعران مورد پژوهش است. سیمین بهبهانی» هر چند تعداد 249 سمبل را در راستای تبیین چهار مولفه ی مذکور ادبیات پایداری به کار میبرد و از این جهت سمبلهای بیشتری نسبت به قیصر امین پور دارد اما بسامد تکرار سمبلها نسبت به تعداد سمبلها برای تعیین سمبل گرایی شاعران مورد پژوهش معیار بهتری است و در نهایت هوشنگ ابتهاج برخلاف آنچه با توجه به نزدیکی اش به نیما و بالاخص طلیعه ی جریان سمبولیسم اجتماعی انتظار میرفت با تعداد 156 سمبل و بسامد تکرار 460 بار در بین شاعران مورد پژوهش آخرین شاعر از نظر سمبل گرایی میباشد.

کلیدواژه ها:

سمبل ، سمبولیسم اجتماعی ، ادبیات پایداری ، آزادی ، ظلم و خفقان.