استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی در پتانسیل یابی منابع آب زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت سیلاخور)

بسیاری از منابع آب زیرزمینی در اثر برداشت بی رویه از نظر کیفی افت محسوس پیدا کرده و علاوه بر مشکلات کمی دچار مشکلات کیفی نیز شده است. از این رو، پتانسیل یابی و اکتشاف منابع آب زیرزمینی به پیشرفتی در زمینه تحقیقات هیدروژئولوژی تبدیل شده است. در این پژوهش، با هدف تحلیل و ارزیابی مناطق دارای پتانسیل آب زیرزمینی در دشت سیلاخور و توسعه روشی اصلاح شده، از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی و سیستم اطلاعات جغرافیایی، استفاده شده است. یازده لایه ی موضوعی شامل لایه های لیتولوژی، بارش، پوشش گیاهی، تراکم و فاصله از گسل، ارتفاع، شیب، دما، کاربری اراضی، تراکم و فاصله از آبراهه براساس پردازش تصاویر ماهواره ای و داده های آماری تهیه و به هر کدام از لایه ها و طبقات آن لایه، وزنی براساس فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی اختصاص داده شد. نقشه ی پتانسیل منابع آب زیرزمینی در پنج طبقه شامل پتانسیل بالا، خوب، متوسط، کم و ضعیف پهنه بندی گردید. بر این اساس، ۵۶% مساحت دشت دارای پتانسیل بالا تا متوسط است که بیشتر در مرکز و جنوب غربی دشت قرار گرفته و منطبق بر آبرفت های کواترنری و سازندهای سخت کربناته می باشد. اعتبار سنجی توسط تعداد، موقعیت و میزان برداشت از چاه های بهره برداری موجود در منطقه انجام و مشخص شد که ۸۹% از چاه های بهره برداری در مناطقی با پتانسیل آب زیرزمینی متوسط تا بالا قرار گرفته‎اند. از این رو، استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی، روشی موثر و قابل اعتماد برای تعیین مناطق دارای پتانسیل آب زیرزمینی است که می تواند برای توسعه و مدیریت منابع آب زیرزمینی به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

آب زیرزمینی ، پتانسیل یابی ، دشت سیلاخور ، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی