وضعیت خشکسالی حوضه آبریز مرکزی ایران با استفاده از شاخصهای اصلاح شده تجمعی

رفتار خشکسالی ها تحت تاثیر متغیرهای اقلیمی بسیاری قرار می گیرد، بنابراین یافتن رابطه بین متغیرهای اقلیمی می تواند به ارزیابی و برآورد خشکسالی کمک نماید. بر همین اساس در این مطالعه، از شاخص خشکسالی تجمعی اصلاح شده (ADI) با استفاده از ورودی های بارش-تبخیر و تعرق مرجع (refET-P)، بارش-رطوبت خاک در عمق اول (۱SM-P) و بارش-رطوبت در عمق دوم (۲SM-P) استفاده شد. جهت ارزیابی عملکرد مدل های مورد مطالعه از ضریب همبستگی (R) و ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) در مقایسه با شاخص بارش استاندارد شده (SPI) در مقیاس ماهیانه خشکسالی استفاده شد (۱۹۷۹-۲۰۲۱). نتایج نشان داد که مدل های ترکیبی معرفی شده به طور موثر وضعیت رطوبت خاک را بدون اینکه به شدت تحت تاثیر متغیرهای انفرادی قرار گیرند، ثبت کردند. الگوهای رفتاری این شاخص ها ثابت ماند، به جز عملکرد ویژه refET که باعث ناهماهنگی در نتایج شد. علاوه بر این، مقایسه بین اقلیم های مختلف نشان داد که refET نقش برجسته ای در اختلاف های مشاهده شده در خروجی مدل های ترکیبی ایفا می کند که منجر به یک رابطه قوی بین P و refET می گردد. در نتیجه، هنگام ساخت شاخص های ترکیبی، تاثیر refET بر نتایج استخراج شده از مدل AJD چشمگیرتر بود. بنابراین نتایج این تحقیق مکانیسم های رویکردهای ترکیبی را در ادغام ویژگی های مختلف خشکسالی روشن می کند. این بینش ها ارزشمندی را در مورد عملکرد مدل های ترکیبی خشکسالی در اقلیم های خشک، برای بهبود روش های پایش خشکسالی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

خشکسالی ، تبخیر و تعرق مرجع ، رطوبت خاک ، تجزیه به مولفه های اصلی