خوانش عرفانی معماری آرامگاه شیخ احمد جام

رابطه عرفان و معماری ایرانی همواره یکی از مباحث مهم در پژوهش های معماری بوده است. در این پژوهش تلاش شده تا با نگرشی عرفانی، به بینش معماران ایرانی پرداخته شود. به عبارت دیگر، معمار صرفا نه در مقام تجلی دهنده اصول حکمت عرفانی در فضا، بلکه به عنوان سالکی که از طریق اثرش تجربه های عرفانی از سلوک خود را بیان می کند، مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرد. بیان مسئله این پژوهش به دو بخش کلی تقسیم می گردد؛ بخش نخست مربوط به روش شناسی و بخش دوم مربوط به جست وجوی رابطه میان عرفان و معماری ایرانی است. این پژوهش در دو بخش کلی، ابتدا به تبیین روش شناسی عرفانی جهت تحلیل و بررسی معماری ایرانی می پردازد و سپس رابطه میان مبانی عرفانی را با معماری مجموعه آرامگاه شیخ احمد جام جست وجو می کند. هدف این پژوهش اولا دستیابی به روشی عرفانی برای بررسی معماری ایرانی و ثانیا خوانش عرفانی از معماری ایرانی (آرامگاه شیخ احمد جام) است. در حوزه روش تحقیق پژوهش، به شرح روش شناسی مبتنی بر اندیشه های شیخ جام و نسبت آن با روش شناسی عرفانی پرداخته شده است. پس از آن به کشف رابطه بینش عرفانی معماران و الگوهای معماری استفاده شده در مجموعه آرامگاه شیخ احمد جام توجه شده است. سرانجام در هفت بخش، الگوهای معماری عرفانی تبیین می گردد و نتیجه تحلیل های انجام گرفته نشان می دهد این الگوها در شکل گیری معماری مجموعه شیخ احمد، به کار گرفته شده است.

کلیدواژه ها:

عرفان ، معماری عرفانی ، علم سر ، معماری ایرانی ، قوس صعود و قوس نزول