اثر متفورمین بر عملکرد تولید و صفات کیفی تخم مرغ در مرغان تخمگذار

چکیده زمینه مطالعاتی: این مطالعه به منظور بررسی اثر داروی متفورمین بر عملکرد تولید، صفات کیفی خارجی و صفات کیفی داخلی تخم مرغ در مرغان تخم گذار در انتهای دوره تولید انجام شد. تعداد ۶۴ قطعه مرغ تخمگذار نژاد لگهورن سویه های لاین - W۳۶ در سن ۷۳ هفتگی در این آزمایش استفاده شد. روش کار: مرغ ها در قالب یک طرح کاملا تصادفی به ۴ تیمار (سطوح ۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی گرم در کیلوگرم وزن بدن داروی متفورمین) و چهار تکرار و چهار قطعه مرغ در هر تکرار تخصیص یافتند. نتایج: نتایج آزمایش نشان داد که شاخص های عملکرد تولید شامل میزان تولید تخم مرغ، توده تخم مرغ، وزن تخم مرغ، درصد تخم مرغ های لمبه، ضریب تبدیل خوراک، بازدهی خوراک، وزن نهایی مرغ ها و افزایش وزن مرغ ها تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. مرغ های گروه شاهد کمترین درصد تخم مرغ های شکسته را داشتند (۰۵/۰>P). شاخص شکل، وزن پوسته، شاخص تخم مرغ، واحد هاو، ضخامت پوسته، و دانسیته تخم مرغ، بین تیمارها تفاوت نداشت. pH سفیده، واحد هاو، ارتفاع زرده، عرض زرده، وزن زرده، درصد سفیده، درصد زرده، نسبت زرده به سفیده، شاخص زرده ، pH زرده و رنگ زرده در انتهای آزمایش تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. نتیجه گیری نهایی: به طور کلی استفاده از داروی متفورمین در این آزمایش نتوانست اثر مثبتی روی عملکرد و خصوصیات کیفی تخم مرغ داشته باشد. کلمات کلیدی: متفورمین، عملکرد تولید، صفات کیفی تخم مرغ، مرغان تخم گذارمقدمهمرغ های تخمگذار برای اینکه بتوانند یک توالی (کلاچ) از تخم ها تولید کنند، باید گروه کوچکی از فولیکول های زنده و تمایز نیافته را داشته باشند و روزانه یک فولیکول تمایز نیافته از این گروه به محل تجمع پیش از تخمک گذاری فولیکول ها وارد شده و قبل از تخمک-گذاری تحت رشد و تمایز سریع قرار می گیرد (جانسون ۲۰۱۵). تخمگذاری در مرغ در انتهای تولید، به دلایل متعددی قطع می گردد. محرک های خارجی و داخلی سطوح هورمونی بدن مرغ را تحت تاثیر قرار می دهند که موجب تغییر شرایط حاکم بر اندام های تخمگذاری (تخمدان و اویدوکت ) می شود که این تغییرات موجب کاهش و یا توقف تولید تخم می گردند. با آغاز فرآیند پیری در مرغ های تخمگذار، کاهش سریعی در میزان تخم گذاری اتفاق می افتد، به طوری که در سن ۸۰ هفتگی، تولید تخم در مرغ ها به طور معنی داری افت کرده و عملکرد تخمدان آنها به طور قابل توجهی کاهش می یابد )مولنار، ۲۰۱۶؛ لیو، ۲۰۱۸). تسریع در از دست دادن فولیکول های تمایز نیافته در تخمدان مسن، افزایش زوال فولیکو ل های تمایز نیافته و کاهش ظرفیت تشکیل پیش ساز زرده در کبد و در نتیجه کاهش ذخیره زرده در فولیکول های تمایز نیافته، دلایلی هستند که سبب کاهش تولید تخم در مرغ های مسن می شوند (لیلپرز و ویلهلمسون، ۱۹۹۳). از این رو ممانعت از آترزی فولیکولی و یا به تعویق انداختن آن برای حفظ تولید در سطح بالا ضروری است.پژوهش های مختلفی در مورد نقش پیامهای هورمونی- عصبی بر تخمکریزی انجام شده است ( وزینا و همکاران، ۲۰۰۳؛ پراسد و همکاران، ۲۰۰۷؛ ابید و همکاران، ۲۰۰۸). در پرندگان و سایر مهره داران تخمگذار، هورمون های محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- گوناد ها اعمال تخمدان را تنظیم می کنند (پراسد و همکاران، ۲۰۰۷). باروری توسط نورون های هیپوتالاموسی ترشح کننده هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH) کنترل می شود. ترشح هورمون آزاد کننده گنادوتروپین از این نورونها موجب تحریک آزاد سازی هورمون لوتئینه کننده LH)) و هورمون محرک فولیکولی (FSH) از هیپوفیز می شود. نورون های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین به محرک های بی شماری از جمله سیگنال-های متابولیک محیطی مانند گلوکز و لپتین پاسخگو هستند (پال و همکاران، ۲۰۰۷، گامبا و همکاران، ۲۰۰۶). متفورمین دارویی است که برای درمان لاکتون دام ها مورد استفاده قرار می گیرد (بایلی و دی، ۲۰۰۴). گزارش هایی در مورد آهسته شدن سرعت پیری تحت تاثیر متفورمین وجود دارد (کین و همکاران، ۲۰۱۹). همچنین گزارش شده است که متفورمین به واسطه ممانعت از مرگ فولیکول ها و نگهداری ذخایر فولیکولی، فرآیند پیری تخمدان در موش ها را به تاخیر می اندازد و علاوه بر آن متفورمین می تواند استرس اکسیداتیو تخمدانی و تولید اجسام اکسیژنی واکنشگر (ROS) در میتوکندری را تخفیف دهد (باتاندیر و همکاران، ۲۰۰۶؛ کای و همکاران، ۲۰۲۰).

کلیدواژه ها:

متفورمین ، عملکرد تولید ، صفات کیفی تخم مرغ ، مرغان تخم گذار