پایداری خاک در مزرعه گندم تحت روش آبیاری قطرای نواری (تیپ) و سطحی (کرتی) در شرایط شوری آب و خاک

این تحقیق با هدف ارزیابی اثر تغییرات کمی و کیفی آب آبیاری بر عملکرد گندم در دشت مهیار اصفهان انجام شد. در این تحقیق از تلفیق نتایج آزمایشهای مزرعه ای و مدل مشابه سازی AquaCrop بر اساس نتایج، میزان آب آبیاری در روش های آبیاری سطحی و قطرای نواری (تیپ) با فواصل ردیف ۷۵ سانتیمتر، به ترتیب ۱۰۰۰۰ و ۶۵۰۰ مترمکعب در هکتار با شوری آب ۴ دسی زیمنس بر متر بود. تاثیر روش های آبیاری بر میزان آب آبیاری در سطح ۱ درصد معنی دار بود و نشان داد که براساس این شاخص، آبیاری قطرای نواری نسبت به روش سنتی برتری دارد. نتایج نشان داد که در روش آبیاری سطحی و قطره ای نواری به ترتیب ۶۰ و ۸۵ درصد از مجموع آب آبیاری و بارندگی موثر در فرآیند تبخیر و تعرق گیاه و مزاقیزایی خاک شده است. در صورتیکه در این روش آبیاری ۲۰ درصد به عنوان آب آبشویی خاک منظور گردد، پایداری مزرعه در خاک حفظ می شود. در صورتیکه کل سطح مزرعه توسط سامانه آبیاری قطرای نواری آبیاری (مرطوب) شود، نیز از آبیاری تفاوت چشمگیری با روش آبیاری سطحی نخواهد داشت و برای پایداری شوری در خاک و پایداری تولید به همان ۱۰۰۰ میلیمتر در سال نیاز است. اندازه گیری های مزرعه ای نشان داد که در روش آبیاری قطرای نواری، بخشی از سطح مزرعه خزیس شده و آبزیایی خاک به خوبی انجام نمی شود، لذا آبشویی سالیانه خاک به روش آبیاری سطحی یا بارانی برای پایداری شوری خاک و پایداری تولید محصول ضروری است.

کلیدواژه ها:

مدلهای شبیه سازی ، مدیریت آبیاری ، مدیریت زراعی ، کشاورزی پایدار