تبیین طرح و احیای مفاهیم دینی سیاسی در دعا و شعر امام سجاد(ع)

بعد از واقعه­ کربلا، امام علی بن الحسین(ع) تحت نظر و هدف سوء ظن امویان بود. از این رو، در نگاه اول به نظر می­رسد امام با التزام به اصل تقیه، از مبارزه با طاغوت به کلی دست کشیده باشد، اما با دقت نظر در سیره ایشان روشن می­شود که نه تنها آن حضرت در اوضاع تهدید و سرکوب، از مبارزه با حاکمیت متغلب امویان دست برنداشت، بلکه باید از ایشان به عنوان «باعث الاسلام من جدید» نام برد. بر این اساس، دو پرسش بایسته تامل است: امام سجاد(ع) پس از بازگشت از اسارت و اقامت در مدینه، از چه روشی برای مبارزه علیه امویان سود جست؟امام سجاد(ع) در پی طرح و احیای کدام مفاهیم دینی و سیاسی بوده است؟    یافته­های این مقاله بر اساس شیوه توصیفی تحلیلی حاکی است که امام پس از پایان اسارت و اقامت در مدینه برای مبارزه ضد امویان، در پوشش تقیه، روش دعا و شعر را برگزید و کوشید مسائل دینی و سیاسی خاصی همچون معادگرایی، امامت و رسالت امام، منزلت امام، غصب خلافت، ابلاغ پیام کربلا و اضطرار خویش را طرح و بازتولید کند. امام کوشید از رهگذر مبارزه منفی، یعنی بیدار کردن مردم و اهتمام بر رسوایی باطل، حقیقت را نمایان سازد.

کلیدواژه ها:

امام سجاد(ع) ، مبارزه سیاسی ، دعا ، شعر ، مفاهیم دینی سیاسی