بررسی حجم آب آبیاری کاربردی و بهره وری آب در باغ های گیلاس استان خراسان رضوی

هدف اصلی از اجرای این پروژه، اندازه گیری حجم آب آبیاری کاربردی، عملکرد و بهره وری آب در باغ های گیلاس تحت مدیریت باغداران در استان خراسان رضوی است. باغ های آزمایشی طوری انتخاب شدند که عوامل مختلف از جمله روش آبیاری، بافت خاک و کیفیت آب آبیاری کاربردی را پوشش دهند. در کل استان جمعا ۴۳ باغ گیلاس در دشت های مشهد- چنارن، طرقبه - شاندیز و نیشابور انتخاب شدند. باغ های منتخب در سال ۱۴۰۰ مورد پایش و ارزیابی زراعی و آبی قرار گرفتند. برداشت اطلاعات از باغ های منتخب با مراجعه حضوری به باغ ها، تکمیل پرسشنامه، نمونه برداری از خاک و منبع آبی باغ ها، ثبت برنامه آبیاری و اندازه گیری دبی منبع آب صورت گرفت. نیاز آبی گیلاس در مناطق مختلف محاسبه و با حجم آب آبیاری کاربردی باغداران مقایسه شد. نتایج تحقیق نشان داد که دامنه تغییرات مقدار آب آبیاری کاربردی در باغ های گیلاس استان بین ۶۲۰۰ تا ۱۰۰۰۰ مترمکعب بر هکتار و متوسط حجم آب آبیاری کاربردی در باغ ها برابر ۷۷۹۹ مترمکعب بر هکتار است. دامنه تغییرات عملکرد گیلاس نیز  بین ۵۱۶۷ تا ۱۲۱۱۷ کیلوگرم بر هکتار متغیر است و متوسط عملکرد محصول برابر ۷۰۴۹ کیلوگرم بر هکتار به­دست آمد. دامنه تغییرات بهره وری آب در باغ ­های گیلاس بین ۰/۶۹۱ تا ۱/۵۶۸ کیلوگرم به ­ازای هر مترمکعب آب و متوسط آن برابر با  ۰/۹۰۷ کیلوگرم به ­ازای هر مترمکعب آب محاسبه شد. میانگین بهره ­وری آب در دو روش آبیاری سطحی و قطره ­ای به ترتیب برابر ۰/۸۱۳ و ۰/۹۷۲ کیلوگرم به­ ازای هر مترمکعب آب به ­دست آمد که نشان می دهد با تغییر روش آبیاری از سطحی به قطره ای، بهره ­وری آب در باغ های گیلاس استان حدود ۲۰ درصد قابل افزایش است.

کلیدواژه ها:

مدیریت آبیاری ، روش های آبیاری ، آبیاری سطحی ، آبیاری قطره ای