مقایسه آپگار نوزادان پس از سزارین به روش القای بیهوشی عمومی و روش بی حسی داخل نخاعی

مقدمه: در طول دهه گذشته، جراحی سزارین در جهان به طور چشمگیری رو به افزایش بوده است. در انجام این عمل جراحی از دو روش بیهوشی عمومی و بی حسی داخل نخاعی استفاده می شود. انتخاب روش بیهوشی یکی از عوامل تاثیرگذار بر آپگار نوزادان پس از جراحی است؛ ازاین رو، این مطالعه با هدف مقایسه آپگار نوزادان پس از جراحی سزارین به روش القای بیهوشی عمومی و روش بی حسی داخل نخاعی در شهر رفسنجان از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ صورت گرفت. مواد و روش­ها: این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی دوسوکور است که روی ۶۹ مادر باردار به روش نمونه گیری در دسترس انجام شد، به طوری که زنان کاندید سزارین با صلاح دید متخصص بیهوشی، شرایط فیزیکی، وضعیت نوزاد و رضایت مادر در یکی از گروه های بی حسی نخاعی یا بیهوشی عمومی به روش بلوک جایگشتی قرار می گرفتند. نمونه های مطالعه بر اساس معیارهای ورود به مطالعه به دو گروه تقسیم شدند: گروه اول (۳۴ نفر) تحت القای بیهوشی عمومی با mg/kg ۲-۱ کتامین به همراه mg/kg ۲ پروپوفول قرار گرفت و گروه دوم (۳۵ نفر) تحت بی حسی داخل نخاعی با mg ۵ بوپیواکائین ۵ درصد قرار گرفت؛ سپس نمره آپگار نوزاد در دقایق ۱، ۵، ۱۰ و ۱۵ توسط مقیاس نمره دهی آپگار از طریق ۵ معیار ظاهر، ضربان قلب، گریه، حرکات چابکی و تنفس بررسی و ثبت شد که هر معیار از صفر تا دو عدددهی می شود و در پایان، جمع امتیاز پنج بخش داده شده نمره آپگار نوزاد را مشخص می کند. به منظور مﻘایسه نمره آپگار نوزادان در دو روش بیهوشی عمومی و بی حسی داخل نخاعی، در دقیقه های ۱، ۵، ۱۰ و ۱۵ از تحلیل واریانس دوطرفه با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی استفاده گردید. برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS vol.۲۱ استفاده و سطح معنی داری در آزمون ها ۰۵/۰ در نظر گرفته شد. یافته­ های پژوهش: میان متغیرهای دموگرافیک (سن مادر، سن حاملگی، جنسیت نوزاد، وزن هنگام تولد نوزاد، مدت زمان عمل جراحی و تعداد چندقلوها) و نوع روش بیهوشی به کاررفته در دو گروه تفاوت معنی داری وجود نداشت که نشان می دهد، دو گروه از لحاظ این متغیرها همسان بودند (P>۰.۰۵). با استفاده از روش آنالیز اندازه گیری های مکرر مشخص شد که میانگین نمره آپگار نوزادان در دو گروه که تحت بیهوشی عمومی و بی حسی نخاعی قرار گرفته بودند، اختلاف معنی داری ندارد (P=۰.۲۱۳، df=۲، F=۱.۵۷۸). بااین حال، افزایش نمرات آپگار با گذشت زمان از نظر آماری معنی دار بود (P<۰.۰۰۰۱، df=۱.۸۳۶، F=۲۰۸.۱۹۲)؛ به این معنا که در هر دو گروه، صرف نظر از روش بیهوشی، با گذشت زمان نمره آپگار روند افزایشی داشت؛ همچنین اثر متقابل نوع بیهوشی و زمان ارزیابی نیز معنی دار نبود (P=۰.۳۳۴، df=۱.۸۳۶، F=۱.۰۶۲) که نشان می دهد، الگوی افزایش نمره آپگار با گذشت زمان در هردو روش بیهوشی مشابه بود. بحث و نتیجه گیری: نتایج این مطالعه برخلاف بیشتر مطالعات نشان داد، در زنان کاندید سزارین، میان انتخاب روش بیهوشی با نمره آپگار نوزادان ارتباط معنی داری وجود ندارد؛ پس می توان نگاه مغرضانه و انتخابی به بی حسی های ناحیه ای و به ویژه بی حسی داخل نخاعی را تعدیل کرد و انتخابی بودن هر روش را به ارزیابی کامل مادر و جنین مشروط نمود.

کلیدواژه ها:

Apgar ، General Anesthesia ، Spinal Anesthesia ، Newborn Screening ، Cesarean Section ، آپگار ، بیهوشی عمومی ، بی حسی نخاعی ، غربالگری نوزادان ، جراحی سزارین