بررسی ثبات شخصیت در حکمت متعالیه

ثبات شخصیت و وحدت عددی هر شخص در طول زندگی، امری قطعی و مشهود به علم حضوری است. در حکمت متعالیه معیار این همانی مذکور، نفس انسان معرفی شده است و از آنجا که بدن در دائما در حال تغییر و سوخت و ساز است، برای توجیه ثبات شخصیت ناکارآمد تلقی شده است. این در حالی است که اولا حکمت متعالیه به حرکت جوهری نفس قائل بوده و در ثانی نفس امری غیرقابل رویت است و این دو مسئله می تواند از منظر هستی شناختی و معرفت شناختی مسئله ثبات شخصیت را با چالش مواجه کند. مطابق با تحلیل های این مقاله، حرکت تنها زمانی مانع از ثبات شخصیت خواهد بود که به نحو فنا و حدوث باشد اما در حکمت متعالیه حرکت نفس به نحو غیر امتدادی تصویر شده است که باعث می شود همواره شخص سابق در مقطع بعدی از حرکت وجود داشته باشد و تنها حدودش تغییر کرده باشد. همچنین با توجه به آنکه بدن مرتبه نازله نفس است و با عنایت به استحاله تناسخ ملکی در زندگی مادی، بدن به خاطر پیوندی که با نفس دارد، می تواند نشانه ای برای آگاهی به این همانی سایر اشخاص به حساب آید. بنابراین ثبات شخصیت در حکمت متعالیه نظریه ای مقبول و به دور از اشکالات است.

کلیدواژه ها:

حکمت متعالیه ، ملاصدرا ، این همانی شخصی