واکاوی قاعده الواحد و پاسخ به اشکالات منتقدین

قاعده الواحد یکی از اساسی ترین قواعد فلسفه اسلامی است که در مسائل مختلف فلسفه اسلامی مانند تبیین کیفیت صدور عالم متکثر از واجب الوجود، اثبات قوای گوناگون برای نفس انسان و نحوه مغایرت قوه خیال با حس مشترک کاربرد دارد. وحکمای بزرگی مانند ابن سینا، شیخ اشراق و ملاصدرا دلایل عقلی بر اثبات آن اقامه کرده اند ولی برخی از متکلمین مانند فخر رازی و عالمه حلی، بر الواحد نقدهای جدی وارد کرده اند مانند تناقض قاعده الواحد با فاعل مختار بودن خداوند، تغییر بین قاعده الواحد با قدرت خداوند و بازگشت جهات کثرت عقل اول به کثرت اعتباری. موضوع نوشتار حاضر بیان ادله، مبانی، کارکرد و پاسخگویی به اشکالات متکلمین است.

کلیدواژه ها:

قاعده الواحد ، سنخیت ، وحدت ، صدور